One już tu są. Nowe technologie w instytucjach kultury na przykładzie wybranych instytucji z województwa mazowieckiego. Rozmowy i spotkania

Data publikacji: 12.08.2026
Autor: dr Magdalena Ochał – Kolektyw Badawczy, Anna Woźniak – Mazowiecki Instytut Kultury
Średni czas czytania 3 minuty
drukuj

Raport z 2023 roku

Raport prezentuje wyniki badania poświęconego wykorzystaniu nowych technologii w instytucjach kultury województwa mazowieckiego. Jego celem było rozpoznanie sposobów wdrażania rozwiązań cyfrowych, identyfikacja dobrych praktyk oraz uchwycenie doświadczeń osób, które eksperymentują z nowymi mediami, rzeczywistością wirtualną, aplikacjami mobilnymi czy cyfrową edukacją kulturową.

Technologie cyfrowe przestają być dodatkiem do działalności kulturalnej, a stają się jednym z narzędzi realizacji podstawowych funkcji instytucji kultury. Wspierają edukację, animację społeczną, budowanie relacji z odbiorcami, dokumentowanie dziedzictwa oraz rozwijanie partycypacyjnych modeli działania.

Z badania wynika, że skuteczne wdrażanie nowych technologii nie zawsze wymaga dużych budżetów. Wiele instytucji korzysta z relatywnie prostych i dostępnych rozwiązań, takich jak aplikacje mobilne, media społecznościowe, podcasty, druk 3D czy podstawowe narzędzia VR. Kluczowe znaczenie mają natomiast kompetencje zespołu, gotowość do eksperymentowania oraz umiejętność budowania partnerstw z ekspertami i organizacjami specjalizującymi się w technologiach cyfrowych.

Raport zwraca uwagę na rosnące znaczenie technologii immersyjnych, takich jak wirtualna (VR), rozszerzona (AR) i mieszana rzeczywistość (XR). Przykłady opisane w publikacji pokazują ich potencjał w edukacji historycznej, popularyzacji dziedzictwa, działaniach muzealnych. Szczególnie podkreślana jest zdolność tych technologii do budowania empatii i silnego zaangażowania odbiorców poprzez doświadczenie immersyjne.

Istotnym wątkiem opracowania jest obecność instytucji kultury w mediach społecznościowych. Autorzy i rozmówcy podkreślają, że platformy cyfrowe nie powinny być traktowane wyłącznie jako narzędzia promocji, lecz jako przestrzeń budowania wspólnoty i dialogu z odbiorcami.

Ważnym wnioskiem jest także konieczność zachowania równowagi między działaniami cyfrowymi a doświadczeniami bezpośrednimi. Najbardziej wartościowe projekty łączą świat cyfrowy z rzeczywistymi doświadczeniami odbiorców.

Metodologia:

Badanie miało charakter jakościowy i eksploracyjny. Obejmowało:

  • analizę danych zastanych,
  • wywiady pogłębione z ekspertami zajmującymi się nowymi technologiami (1 diada i 3 IDI),
  • wizyty i wywiady w 8 instytucjach kultury z województwa mazowieckiego realizujących projekty cyfrowe.