Ustawienia i wyszukiwarka
Dostępność kultury filmowej dla osób z niepełnosprawnościami sensorycznymi i ruchowymi w wybranych krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Raport z badań „Cinema without Barriers”
Raport z 2024 roku
Raport prezentuje wyniki międzynarodowego badania poświęconego dostępności kina dla osób z niepełnosprawnościami sensorycznymi i ruchowymi. Badanie zostało przeprowadzone w czterech krajach Europy Środkowo-Wschodniej: Słowacji, Słowenii, Rumunii i na Węgrzech. Wnioski z badania mają na celu wspieranie rozwoju inkluzywnego dostępu do kultury filmowej na poziomie międzynarodowym.
Wybrane wyniki:
- Pomimo postępu w obszarze dostępności osoby z niepełnosprawnościami nadal napotykają przeszkody ograniczające udział w wydarzeniach filmowych. Najczęściej wskazywane bariery dotyczą braku audiodeskrypcji, napisów dla osób niesłyszących, tłumaczeń na język migowy oraz niedostatecznej dostępności architektonicznej i technologicznej kin.
- Chociaż platformy streamingowe pozwalają łatwiej dostosować warunki oglądania do indywidualnych potrzeb, nie zastępują społecznego wymiaru uczestnictwa w kulturze. Dla osób z niepełnosprawnościami i seniorów uczestnictwo w seansach filmowych w kinie stanowi okazję do spotkań, budowania relacji oraz przeciwdziałania izolacji społecznej. Respondenci podkreślali znaczenie wspólnego przeżywania kultury, możliwości udziału w dyskusjach po seansach oraz kontaktu z innymi uczestnikami wydarzeń.
- W wielu krajach działania na rzecz dostępnych kin mają charakter punktowy i zależą przede wszystkim od zaangażowania pojedynczych instytucji lub organizacji pozarządowych. Brakuje spójnych standardów, odpowiedniego finansowania oraz mechanizmów zachęcających do wdrażania rozwiązań dostępnościowych. Dostępność nadal bywa postrzegana jako dodatkowy koszt, a nie jako element nowoczesnej i inkluzywnej polityki kulturalnej.
- Duże znaczenie ma współpraca z osobami z niepełnosprawnościami na wszystkich etapach projektowania usług. Respondenci podkreślali, że skuteczne rozwiązania powinny powstawać w dialogu z użytkownikami, a nie wyłącznie na podstawie założeń instytucji. Szczególną rolę przypisano regularnym konsultacjom, testowaniu rozwiązań oraz systematycznej ewaluacji działań.
Metodologia:
Badanie o charakterze jakościowym, zrealizowane w 4 krajach (Słowacja, Słowenia, Rumunia, Węgry), w ramach którego przeprowadzono:
- desk research – analiza istniejących raportów, dokumentów prawnych oraz materiałów dostępnych online dotyczących dostępności dla osób z niepełnosprawnościami sensorycznymi i ruchowymi;
- zogniskowane wywiady grupowe (FGI) – przeprowadzono 12 sesji, z trzema grupami osób w każdym kraju: z niepełnosprawnością wzroku, słabosłyszącymi i/lub Głuchymi, oraz osobami starszymi (65+);
- indywidualne wywiady pogłębione (IDI) – przeprowadzono 20 wywiadów (w każdym kraju po 5) z ekspertami i przedstawicielami organizacji pozarządowych, sektora publicznego i akademickiego.
