State of the Field Report on Media Literacy Supported by AV Collections

Data publikacji: 12.08.2026
Autor: Maria Mirecka, Katarzyna Werner-Mozolewska (Centrum Cyfrowe)
Średni czas czytania 2 minuty
drukuj

W dobie dezinformacji i rosnącego znaczenia mediów cyfrowych zasoby audiowizualnego dziedzictwa mogą stać się ważnym narzędziem budowania kompetencji obywatelskich i świadomego uczestnictwa w kulturze.

Raport opisuje bariery, możliwości i dobre praktyki w zakresie wykorzystania archiwalnych materiałów audiowizualnych (AV) w celu wspierania rozwoju umiejętności korzystania z mediów, krytycznego myślenia oraz odporności na dezinformację wśród młodych ludzi. Przedstawiono perspektywę wszystkich zainteresowanych stron: nauczycieli, edukatorów, uczniów i właścicieli zbiorów AV (instytucji kultury).

Materiały AV mogą skutecznie wspierać nauczanie historii i edukację obywatelską, rozwijając umiejętność oceny źródeł, rozpoznawania manipulacji oraz analizowania różnych perspektyw interpretacyjnych. Uczniowie podkreślają, że materiały filmowe są dla nich bardziej angażujące niż tradycyjne formy przekazu i ułatwiają zapamiętywanie oraz rozumienie złożonych zagadnień.

Wśród przeszkód utrudniających pełniejsze wykorzystanie materiałów AV w edukacji medialnej wskazano m.in.:

  • niedobór odpowiedniego wyposażenia technicznego w klasach,
  • deficyt umiejętności technicznych i pedagogicznych wśród nauczycieli i edukatorów,
  • trudności w znalezieniu odpowiednich materiałów AV (są bardzo rozproszone, nie są dostępne w danym języku, mają niejasny status licencyjny lub brakuje im zgody na wykorzystanie do celów edukacyjnych),
  • niedostatek dodatkowych materiałów edukacyjnych wspierających pracę z zasobami AV.

Sformułowano również rekomendacje dotyczące tworzenia modelowych zasobów edukacyjnych opartych na materiałach AV. Powinny one być powiązane z programami nauczania, dostępne w wielu językach, zgodne ze standardami dostępności cyfrowej, wyposażone w wysokiej jakości materiały pomocnicze oraz publikowane na otwartych licencjach umożliwiających swobodne wykorzystanie w edukacji.


Metodologia:

W badaniu wykorzystano następujące metody:

  • analizę danych zastanych (desk research);
  • ankietę internetową;
  • zogniskowane wywiady grupowe (FGI);
  • studium przypadku.