Diagnoza kondycji sektora kultury na terenie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii (GZM). Raport końcowy

Data publikacji: 15.10.2026
Średni czas czytania 4 minuty
drukuj

Raport z 2025 roku

Raport prezentuje kompleksową diagnozę sektora kultury na obszarze Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Badanie zostało przeprowadzone w związku ze staraniami Katowic i Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2029. Jego celem była ocena kondycji tego sektora oraz diagnoza uczestnictwa mieszkańców GZM w kulturze.

Wybrane wyniki:

  • Wyodrębniono dziewięć grup odbiorców różniących się zarówno poziomem aktywności kulturalnej, jak i sposobem korzystania z oferty. Największą grupę (32%) stanowią „ludowi tradycjonaliści” – osoby, których ulubione aktywności kulturalne to: pikniki, festyny, wyjścia do kina, parku rozrywki i zoo. Wydają na kulturę mniej niż wynosi średnia dla Metropolii. Przeważają wśród nich osoby z wykształceniem średnim i zawodowym. Częściej niż w innych segmentach deklarowano tu niskie zarobki oraz niski poziom wiedzy o ofercie kulturalnej.
  • Wartości wiązane z kulturą przez mieszkańców GZM to: uniwersalność (kultura jest dla wszystkich), podnoszenie atrakcyjności regionu oraz dostarczanie przyjemności i nowych wrażeń. Jednocześnie znaczna część respondentów (42%) deklaruje, że w codziennym życiu istnieją kwestie ważniejsze od uczestnictwa w kulturze, a 34% uważa, że nakłady na kulturę powinny być mniejsze.
  • Mieszkańcy GZM najczęściej korzystają z oferty kulturalnej największych miast swoich subregionów, szczególnie Katowic, Chorzowa i Gliwic. 
  • Jako podstawowe bariery uczestnictwa w kulturze wskazywano wysokie koszty oraz brak czasu. Wśród innych istotnych ograniczeń wymieniano niedostateczną informację o ofercie, niską atrakcyjność części propozycji oraz problemy organizacyjne (np. małą dostępność biletów czy mało dogodne godziny).
  • Ograniczenie uczestnictwa w kulturze jest powiązane z demografią – rzadziej podejmują aktywności kulturalne mieszkańcy wsi, osoby po 60. r.ż., osoby z wykształceniem niższym niż średnie oraz z najniższymi dochodami. 
  • Ważnym tematem badania była kultura cyfrowa. Respondenci traktują ją przede wszystkim jako sposób dostępu do treści kulturalnych za pośrednictwem internetu. W tym kontekście najczęściej wykorzystywane są YouTube, TikTok, podcasty i gry komputerowe.
  • Istotnym obszarem analizy była kondycja sektora kultury. Przedstawiciele instytucji i twórcy podkreślają wysoki poziom zaangażowania osób pracujących w kulturze, silne poczucie misji oraz gotowość do współpracy. Jednocześnie wskazują na liczne problemy: niedostateczne finansowanie, brak skutecznej promocji wydarzeń, przeciążenie pracowników, niskie wynagrodzenia, niedobory kadrowe. 

Metodologia:
Badanie miało charakter wieloetapowy i obejmowało:

  • badania ankietowe z mieszkańcami GZM (N=6002), z mieszkańcami Katowic (w podziale na dzielnice) oraz z decydentami sektora kultury;
  • indywidualne wywiady pogłębione z twórcami kultury (także cyfrowej) oraz z mieszkańcami GZM; 
  • warsztaty z ekspertami i z przedstawicielami biznesu;
  • warsztaty z badawcze z dziećmi i młodzieżą oraz działania łączące badania z projektowaniem prowadzone podczas Kongresu Kultury.