Co sektor filmowy w Polsce wie na temat dostępności? Raport z badań

Date of publication: 30.01.2026
Author: dr Bartek Lis – Centrum Kultury ZAMEK w Poznaniu
Średni czas czytania 2 minutes
print

Raport z 2024 roku

Raport porusza temat dostępności w kinie – głównie z w kontekście widowni z niepełnosprawnościami sensorycznymi (w zakresie słuchu i wzroku). Przedstawia przykłady rozwiązań dostępnościowych stosowanych przy realizacji projektów filmowych, jak również w zakresie  dystrybucji i prezentacji repertuaru kinowego oraz edukacji filmowej. Wskazuje największe bariery oraz warunki brzegowe powstania dostępnej oferty filmowej i kinowej w Polsce.

To, co mogłoby pomóc w rozwoju idei kina dostępnego w Polsce, to między innymi:

  • wsparcie finansowe – chodzi o doposażenie kin w sprzęt do odsłuchiwania audiodeskrypcji, pętle indukcyjne, nowoczesne projektory, zapewnienie tłumaczy języka migowego oraz likwidację barier architektonicznych;
  • rozwiązania systemowe (regulacje prawne, przejrzysty system postępowania jeśli chodzi o tworzenie dostępnych kopii filmowych – np. wprowadzenie wymogu tworzenia i dystrybucji takich kopii);
  • współdziałanie różnych podmiotów (np. także dużych platform streamingowych oraz dużych kompleksów kinowych) w kwestii pozyskania widzów z niepełnosprawnościami sensorycznymi;
  • edukacja środowiska filmowego zarówno w zakresie niepełnosprawności i dostępności, jak i w kwestii rozwiązań technicznych;
  • dotarcie z kampanią informacyjną na temat dostępnych udogodnień, praw i możliwości do osób z niepełnosprawnościami (aby zwiększyć ich świadomość czego mogą oczekiwać) oraz do widzów bez niepełnosprawności (aby nie bali się nowych rozwiązań).

Metodologia:

Badanie o charakterze eksploracyjnym zrealizowane metodami jakościowymi (IDI, diady, FGI) na próbie celowej: przedstawiciele mniejszych producentów filmowych (3), przedstawiciele mniejszych dystrybutorów filmowych (3), przedstawiciele i przedstawicielki kin studyjnych (7), przedstawiciele organizacji/instytucji realizujących/współorganizujących dostępne pokazy filmowe oraz osoby eksperckie (3) – razem N = 16 osób.

Wnioski wzbogacono analizą treści wybranych opracowań na temat dostępności sektora kinowego i niezależnej produkcji audiowizualnej w Polsce.