Główne wyniki:

• Zabytki są postrzegane przede wszystkim jako materialne świadectwa przeszłości i nośniki pamięci zbiorowej. Większość badanych utożsamia je głównie z obiektami architektonicznymi – kościołami, zamkami, pałacami, muzeami. O uznaniu obiektu za zabytek decydują najczęściej intuicyjne kryteria, takie jak jego wiek, wyjątkowość, estetyka oraz związek z historią.
• Zabytki pełnią wiele funkcji jednocześnie. Oprócz funkcji edukacyjnej i tożsamościowej przypisuje się im znaczenie estetyczne, społeczne i rekreacyjne. Kontakt z zabytkami pozwala zdobywać wiedzę, doświadczać piękna, spędzać czas z rodziną i znajomymi oraz uczestniczyć w wydarzeniach budujących wspólnotę.
• Wśród głównych motywacji związanych z odwiedzaniem zabytków badani wskazywali: poczucie zakorzenienia i bezpieczeństwa, poczucie dumy z miejsca zamieszkania i kraju oraz możliwość doświadczania wyjątkowych przeżyć.
• Główne bariery utrudniające kontakt z zabytkami, to koszty zwiedzania, ograniczona dostępność części obiektów, niedostosowanie do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, nieatrakcyjna oferta (niezrozumiała, nudna) oraz przekonanie, że niektóre formy uczestnictwa w kulturze wymagają specjalistycznej wiedzy.
• Bardzo pozytywnie oceniono przykłady rewitalizacji dawnych fabryk, browarów czy elektrowni, widząc w nich dowód skutecznej ochrony dziedzictwa oraz źródło nowych funkcji społecznych, kulturalnych i gospodarczych. Jednocześnie podkreślano potrzebę zachowania publicznej dostępności takich miejsc.

Metodologia:
Raport skupia się głównie na wynikach badania jakościowego, w ramach którego przeprowadzono 8 zogniskowanych wywiadów grupowych (FGI) z mieszkańcami 4 miast.

Część jakościowa badania była etapem szerszego projektu, obejmującego także ogólnopolskie badanie ilościowe CAPI na reprezentatywnej próbie 1008 osób (badanie typu Omnibus) oraz analizę danych zastanych.