Dostępne wydarzenia muzealne i galeryjne – dobre praktyki

Date of publication: 11.09.2026
Średni czas czytania 4 minutes
print

Prezentujemy dobre praktyki wypracowane przez osoby uczestniczące w Laboratorium Dostępności. Tym razem skupiamy się na wystawach muzealnych i galeryjnych, które pokazują, że dostępność może być integralną częścią procesu tworzenia ekspozycji. Wybrane przykłady pokazują rozwiązania wspierające odbiór sztuki przez osoby o różnych potrzebach oraz sposoby projektowania wystaw z myślą o jak najszerszym gronie odbierających.

Karta do komunikacji alternatywnej dla obsługi publiczności umieszczona w przezroczystym uchwycie na ścianie galerii. W tle widoczne są rozmyte elementy ekspozycji muzealnej

„Czarny karnawał. Ensor/Wojtkiewicz” 

Muzeum Narodowe w Warszawie 
Opracowanie: Pola Zygmunt 

Wystawa „Czarny karnawał. Ensor/Wojtkiewicz” została zaprojektowana z uwzględnieniem dostępności od początku prac nad ekspozycją. Osoby zwiedzające mogły korzystać z materiałów w Polskim Języku Migowym (PJM), tekstów łatwych do czytania i rozumienia (ETR), audiodeskrypcji oraz pomocy dotykowych przygotowanych we współpracy z Fundacją Wielozmysły. Przy wejściu umieszczono kody QR prowadzące do materiałów dostępnościowych, a wystawie towarzyszyły tyflografiki i obiekty muzealne przeznaczone do dotykania. Dostępność była obecna również podczas wernisażu, który obejmował tłumaczenie na PJM, pętlę indukcyjną i inne rozwiązania wspierające udział osób o różnych potrzebach.  

„Brâncuși. Rzeźbienie światłem” 

Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie 
Opracowanie: Daniel Krawczyk 

Wystawa poświęcona twórczości Constantina Brâncușiego została przygotowana jako przestrzeń dostępna sensorycznie, komunikacyjnie i architektonicznie. Osoby zwiedzające mogły korzystać ze stanowisk wyposażonych w tyflografiki, dotykowe modele wybranych rzeźb oraz opisy w alfabecie Braille’a, a także z audiodeskrypcji dostępnej online i za pomocą kodów QR. Zapewniono również przewodnik w PJM, pętlę indukcyjną, system FM podczas oprowadzań oraz możliwość skorzystania ze zdalnego tłumacza PJM. Przygotowano także miejsce wyciszenia, słuchawki wygłuszające, karty komunikacyjne oraz usługę asysty. 

„Ko-lekcja wspólnoty”

Galeria Sztuki Rzeczna w Rybniku 
Opracowanie: Agnieszka Zielonka - Mitura 

Wystawa „Ko-lekcja wspólnoty” została zaprojektowana z myślą o dostępności na każdym etapie realizacji, od otwartego naboru kierowanego do osób artystycznych o różnorodnych potrzebach po pełną dostępność architektoniczną i sensoryczną. Osoby zwiedzające mogły korzystać z audiodeskrypcji, przewodnika w tekście łatwym do czytania i rozumienia (ETR), materiałów w Polskim Języku Migowym (PJM), czy napisów brajlowskich. Większość dzieł można było dotykać, a ekspozycję dostosowano pod względem sensorycznym, zapewniając m.in. miejsce wyciszenia, słuchawki wygłuszające oraz asystę podczas zwiedzania. Dostępność rozwiązań była konsultowana z osobami samorzeczniczymi, a wypracowane podczas wystawy standardy na stałe weszły do praktyki Galerii. 

W załączonych opracowaniach znajdują się szczegółowe opisy prezentowanych wystaw, zastosowanych rozwiązań oraz doświadczeń zespołów odpowiedzialnych za ich realizację. Mamy nadzieję, że będą one inspiracją do tworzenia dostępnych ekspozycji i rozwijania dobrych praktyk w muzeach oraz galeriach.