Narodowe Centrum Kultury po raz kolejny przyjrzało się temu, jak Polacy uczestniczą w kulturze. Badanie „Aktywność kulturalna Polaków w 2025 r.” pokazuje, że poziom uczestnictwa w kulturze pozostaje stabilny. W porównaniu z 2024 rokiem nie odnotowano znaczących zmian w częstotliwości podejmowania poszczególnych aktywności.

Kino, historia i lokalne wydarzenia przyciągają najwięcej osób

Wśród publicznych aktywności kulturalnych najpopularniejsze są wizyty w kinie, zwiedzanie obiektów historycznych oraz udział w festynach, jarmarkach i imprezach folklorystycznych. W każdej z tych aktywności w 2025 roku co najmniej raz uczestniczyło około 60 proc. badanych.

Najbardziej regularnie Polacy korzystali z kin i bibliotek – po 30 proc. respondentów deklaruje, że odwiedzało je co najmniej raz na kwartał. W przypadku obiektów historycznych było to 22 proc., a domów, ośrodków i centrów kultury – 20 proc.

Łącznie niemal 9 na 10 Polaków w 2025 roku przynajmniej raz podjęło jeden z badanych rodzajów publicznej aktywności kulturalnej, a 6 na 10 angażowało się regularnie w którąś z nich. Jednocześnie 12 proc. respondentów nie odwiedziło ani jednego z wymienionych miejsc.

Kultura to także sposób na spotkanie

Uczestnictwo w kulturze ma przede wszystkim wymiar społeczny. W niemal wszystkich rodzajach instytucji i wydarzeń badani najczęściej pojawiali się z partnerem lub partnerką, żoną lub mężem, a w drugiej kolejności – ze znajomymi. Wyjątkiem są biblioteki, które najczęściej odwiedzamy samotnie.

Kultura jest dla Polaków przede wszystkim źródłem rozrywki i okazją do zdobywania nowych doświadczeń. Najczęściej wskazywanymi motywacjami uczestnictwa są chęć rozrywki (29 proc.) oraz chęć dowiedzenia się czegoś nowego i poszerzenia horyzontów (28 proc.). Po 24 proc. badanych wskazało oderwanie się od codzienności oraz możliwość spędzenia czasu w interesujący sposób.

Nowi odbiorcy zaczynają od ciekawości

Jednym z ważnych tematów tegorocznego badania byli nowi odbiorcy kultury. 23 proc. respondentów zadeklarowało, że w 2025 roku po raz pierwszy w dorosłym życiu uczestniczyło w co najmniej jednym z badanych rodzajów aktywności instytucjonalnej. Wśród tych osób 78 proc. stanowiły osoby powyżej 24. roku życia, a więc dla większości nie był to po prostu efekt kontynuowania aktywności rozpoczętych w młodości.

Najczęściej po raz pierwszy odwiedzano obiekty historyczne oraz uczestniczono w festynach, jarmarkach i imprezach folklorystycznych – po 9 proc. badanych. Kolejne miejsca zajęły koncerty (7 proc.) i domy kultury (6 proc.).

Co zachęca do wypróbowania nowej formy uczestnictwa? Przede wszystkim ciekawość wydarzenia (32 proc.), a następnie polecenie lub zachęta ze strony innych osób (25 proc.), chęć zapełnienia wolnego czasu (21 proc.) oraz zainteresowanie tematem (20 proc.).

Co istotne, nowi odbiorcy nie są zazwyczaj osobami całkowicie nieobecnymi w instytucjach kultury. Badanie pokazuje raczej, że rozszerzają oni katalog swoich kulturalnych doświadczeń.

Informacji szukamy w internecie, ale nadal ufamy znajomym

Najczęstszym źródłem informacji o wydarzeniach kulturalnych są przyjaciele i znajomi – wskazuje ich 44 proc. badanych. Niewiele mniej osób korzysta ze stron internetowych (42 proc.), mediów społecznościowych (37 proc.) oraz plakatów, ulotek i innych materiałów dostępnych w przestrzeni publicznej (34 proc.).

Sposób poszukiwania informacji wyraźnie różni się jednak w zależności od wieku. Młodsi badani znacznie częściej korzystają z internetu, mediów społecznościowych i rekomendacji znajomych. W grupie 18–24 lata media społecznościowe wskazuje 59 proc. respondentów, a w grupie 25–34 lata – 64 proc. Wśród osób powyżej 65. roku życia jest to 11 proc.

Jednocześnie problemem nie wydaje się być sam dostęp do informacji. Dwie trzecie badanych deklaruje, że łatwo znajduje informacje o interesujących ich wydarzeniach. Większym wyzwaniem jest dostępność samej oferty – 35 proc. respondentów uważa, że trudno znaleźć w pobliżu ciekawe wydarzenia kulturalne. W przypadku mieszkańców wsi odsetek ten wynosi 42 proc., podczas gdy wśród mieszkańców największych miast – 24 proc.

Kultura wychodzi poza instytucje

Aktywność kulturalna nie kończy się na wizytach w instytucjach. Bardzo ważną częścią codziennego uczestnictwa są praktyki podejmowane prywatnie.

Najpopularniejszą z nich jest intencjonalne słuchanie muzyki – ponad dwie trzecie Polaków deklaruje, że robi to co najmniej raz w tygodniu. 57 proc. co najmniej raz w tygodniu czyta artykuły prasowe, 51 proc. słucha radia, a 50 proc. ogląda telewizję. Około jedna trzecia badanych co najmniej raz w tygodniu ogląda filmy, reportaże lub seriale na platformach streamingowych, czyta książki dla przyjemności albo słucha podcastów.

Kultura jest także tematem rozmów. Wśród osób podejmujących te aktywności 70 proc. badanych deklaruje, że rozmawia z innymi o filmach i serialach, 64 proc. o muzyce, a 55 proc. o książkach. Filmy i seriale poleca innym 65 proc. badanych, a 42 proc. wymienia się książkami.

Tworzymy rzadziej, niż odbieramy

Znacznie mniej osób niż biernie uczestniczy w kulturze podejmuje aktywności twórcze. Najpopularniejsze jest robienie zdjęć – deklaruje je jedna trzecia badanych. Po 25 proc. respondentów przynajmniej raz w roku tańczyło lub muzykowało indywidualnie, 20 proc. muzykowało w grupie, a 18 proc. podejmowało aktywności związane ze sztuką i rzemiosłem. Najrzadziej wskazywano aktywność teatralną – 4 proc.

Wirtualna kultura nie zastąpiła spotkania na żywo

Badanie pokazuje również, że popularność internetowych form uczestnictwa w kulturze, która szczególnie wzrosła podczas pandemii, nie przełożyła się na trwałe zastąpienie uczestnictwa fizycznego.

Najpopularniejszą formą wirtualnego uczestnictwa było słuchanie koncertów muzyki popularnej za pomocą transmisji lub nagrania – 47 proc. badanych zrobiło to przynajmniej raz w 2025 roku. W przypadku muzyki klasycznej było to 35 proc. Znacznie mniej osób korzystało ze spektakli online, wirtualnych wystaw czy zwiedzania online.

Stabilność i zmiana

Wyniki badania NCK pokazują z jednej strony stabilność podstawowych wzorów uczestnictwa w kulturze, z drugiej – ich wewnętrzne zróżnicowanie. Polacy korzystają z kultury zarówno w instytucjach, jak i poza nimi, indywidualnie i wspólnie z innymi, stacjonarnie i online.

Szczególnie istotne jest pojawianie się nowych odbiorców. 23 proc. badanych deklaruje pierwsze doświadczenie z przynajmniej jednym rodzajem instytucjonalnej aktywności kulturalnej w dorosłym życiu. Najważniejszym impulsem okazuje się ciekawość, ale także rekomendacje innych osób i zainteresowanie konkretnym tematem.

Badanie „Aktywność kulturalna Polaków w 2025 r.” zostało zrealizowane na zlecenie Narodowego Centrum Kultury przez Opinia24 w dniach 28 października–7 listopada 2025 roku metodą CATI na reprezentatywnej próbie 1000 dorosłych Polaków.

Raport jest kolejną edycją prowadzonych przez NCK od 2019 roku badań uczestnictwa Polaków w kulturze. Obejmuje zarówno uczestnictwo w wydarzeniach i instytucjach kultury, jak i aktywności podejmowane prywatnie, w tym praktyki artystyczne i wirtualne.