Kultura online podczas pandemii

Date of publication: 20.05.2026
Author: Magdalena Pałka, Instytut Kultury Miejskiej
Średni czas czytania 3 minutes
print

Raport z 2020 roku

Opracowanie ukazuje zmiany w sposobach uczestnictwa w kulturze w warunkach izolacji społecznej, w tym przejście od wydarzeń stacjonarnych do form online. Omówiono skalę i formy aktywności kulturalnej, preferencje odbiorców, motywacje uczestnictwa, źródła informacji o wydarzeniach oraz doświadczenia związane z kulturą online.

W raporcie uwzględniono również porównania z okresem sprzed pandemii, co pozwala zobaczyć, jakie zachowania uległy zmianie, a które pozostały stabilne. Analiza obejmuje zarówno pozytywne aspekty kultury online, jak i jej ograniczenia, zwłaszcza techniczne i związane z niższym poziomem zaangażowania emocjonalnego.

Dokument kończy się prognozą przyszłych praktyk kulturalnych, pokazując, że doświadczenia pandemii mogą trwale wpłynąć na sposób korzystania z oferty instytucji kultury, szczególnie poprzez utrzymanie znaczącej roli wydarzeń online jako uzupełnienia oferty tradycyjnej.

Wybrane wyniki:

  • W okresie izolacji znacząco wzrosło zainteresowanie wydarzeniami kulturalnymi online, zwłaszcza transmisjami spektakli, warsztatami i spotkaniami literackimi.
  • Podczas izolacji badani najczęściej uczestniczyli w wydarzeniach online samodzielnie, co wynikało zarówno z obowiązujących ograniczeń, jak i ze specyfiki „sprywatyzowanych” form uczestnictwa w kulturze. Dla porównania, przed pandemią jedynie 16% respondentów brało udział w wydarzeniach bez osoby towarzyszącej.
  • Uczestnikami kultury online były głównie osoby już wcześniej aktywne kulturalnie, intensywni odbiorcy kultury, którzy przenieśli swoją aktywność do internetu.
  • Media społecznościowe były najważniejszym źródłem informacji o wydarzeniach, znacznie częściej niż strony instytucji czy rekomendacje znajomych.
  • W środowisku online lokalność instytucji traci znaczenie: odbiorcy równie często korzystali z oferty krajowej i zagranicznej.
  • Najważniejsze motywacje uczestnictwa pozostały niezmienne: zainteresowanie tematyką, atrakcyjność twórców oraz chęć ciekawego spędzenia czasu.
  • Wydarzenia online oceniano jako mniej angażujące emocjonalnie niż wydarzenia na żywo, choć różnica ta była mniejsza wśród młodszych odbiorców.
  • Do największych zalet kultury online zaliczono dostępność (brak barier przestrzennych i czasowych), natomiast do głównych ograniczeń – problemy techniczne.
  • Większość badanych deklaruje chęć dalszego uczestnictwa w wydarzeniach online po pandemii, choć w mniejszym stopniu niż w czasie izolacji.

Metodologia:

  • badanie CAWI z 2020 roku dotyczące uczestnictwa w kulturze online w okresie pandemii COVID‑19, ze szczególnym uwzględnieniem doświadczeń odbiorców wydarzeń organizowanych przez instytucje kultury w Trójmieście;
  • N = 126 respondentów, głównie osób aktywnych zawodowo, dobrze wykształconych i intensywnie korzystających z oferty kulturalnej przed pandemią.