Settings and search
Ochotnicze Straże Pożarne – kulturotwórcy. Kulturotwórcza funkcja Ochotniczych Straży Pożarnych na terenach wiejskich i małomiasteczkowych województw mazowieckiego. Raport z badań
Raport z 2019 roku
W raporcie przedstawiono rezultaty pogłębionego badania etnograficznego poświęconego działalności i kulturotwórczej funkcji Ochotniczych Straży Pożarnych w województwie mazowieckim. Opracowanie składa się z 16 rozdziałów, z czego kilka pierwszych, dotyczących m.in. historii i struktury OSP oraz danych statystycznych, stanowi diagnostyczny kontekst dla zaprezentowanych dalej wyników badania.
Uzyskane rezultaty pozwoliły na potwierdzenie, że powszechność występowania OSP, będących jedną z najliczniejszych grup organizacji w Polsce, ma znaczenie wykraczające poza samo pełnienie roli w systemie bezpieczeństwa i ochrony przeciwpożarowej. OSP stanowią instytucje społeczne zarówno w wymiarze ogólnopolskim, jak i regionalnym. Równocześnie na poziomie lokalnym są autonomicznymi podmiotami działającymi na rzecz konkretnej wspólnoty mieszkańców. Służą jej ochronie w wymiarze fizycznym i kulturowym, przyczyniając się do budowania więzi społecznych i wytwarzania dobra wspólnego, co członkom straży daje poczucie sprawczości.
Metodologia:
Badania etnograficzne przeprowadzone gabinetowo i w terenie składające się z 5 etapów:
- analiza danych zastanych obejmująca ponad 1600 OSP w województwie mazowieckim oraz studia przypadków z wykorzystaniem kwerendy mediów, wywiadów telefonicznych/on-line lub bezpośredniego rozpoznania,
- wstępne pogrupowanie OSP według 4 kryteriów: (1) strukturalnego, (2) geograficznego i etnograficznego zróżnicowania, (3) aktywności animacyjnych i społecznych, (4) dostępności i możliwości udziału przedstawicieli OSP w badaniach,
- przeprowadzenie badań sondażowych wśród 131 jednostek OSP z uszczegółowieniem danych ze wstępnej analizy i selekcji w zakresie podstawowych zagadnień: lokalizacji, komunikacji/promocji, działalności kulturotwórczej, środków finansowych, współpracy z podmiotami, społecznością i otoczeniem,
- realizacja pogłębionych badań w terenie wśród 28 jednostek OSP, w tym wizyt studyjnych i obserwacji uczestniczących, diagnoz terenowych i 22 wywiadów pogłębionych z wykorzystaniem standaryzowanych kwestionariuszy oraz wykonywaniem dokumentacji fotograficznej, filmowej i audialnej,
- realizacja badań metodą wizualną (animacji kulturalnej), w tym opracowanie filmów dokumentujących działalność 5 jednostek OSP.