Czas zmian. Kondycja instytucji kultury z województwa mazowieckiego w 2022 roku

Date of publication: 01.06.2026
Author: Mazowiecki Instytut Kultury
Średni czas czytania 3 minutes
print

Raport z 2022 roku

Koncepcja badania zakładała sprawdzenie kondycji instytucji kultury i zmian sposobów działania mających wpływ na uczestniczenie w kulturze, w związku z pandemią Covid-19. Raport z badania koncentruje się na diagnozie kondycji podmiotów kultury z województwa mazowieckiego (z wyłączeniem instytucji warszawskich).

Raport wskazuje, że sektor kultury przetrwał kryzysy, ale działa dziś w warunkach niestabilności i rosnącej presji finansowej. Jego przyszłość zależy od zdolności adaptacji, lepszego poznawania odbiorców i wsparcia systemowego.

Wybrane wnioski z badania:

  • Silna presja kryzysów – pandemia, wojna w Ukrainie i inflacja trwale zmieniły funkcjonowanie instytucji kultury, wprowadzając niepewność i konieczność ciągłej adaptacji.
  • Cyfryzacja była wymuszona, ale nietrwała. Instytucje szybko rozwinęły działania online, jednak po pandemii większość wróciła do form stacjonarnych.
  • Zmieniła się publiczność – spadła aktywność seniorów, trudne jest dotarcie do młodzieży i młodych dorosłych, a odbiorcy uczestniczą rzadziej i bardziej selektywnie.
  • Problemy kadrowe i przeciążenie – ubyło współpracowników, rośnie trudność w pozyskaniu instruktorów, a pracownicy instytucji są przemęczeni i narażeni na wypalenie.
  • Nierówności między instytucjami – większe podmioty lepiej radzą sobie z adaptacją; mniejsze placówki mają ograniczone zasoby i większe trudności organizacyjne.
  • Rosnące trudności finansowe – inflacja zwiększa koszty działalności, instytucje coraz bardziej zależą od grantów, a odbiorcy ograniczają wydatki na kulturę.
  • Wzmocnienie roli społecznej – w czasie kryzysów instytucje pełniły funkcje integracyjne i pomocowe, ale często bez systemowego wsparcia.

Metodologia:

Badanie o charakterze jakościowym, zrealizowane od marca do listopada 2022 roku. Badanie terenowe poprzedziła analiza materiałów zastanych - w tym opracowań dotyczących zmian w kulturze będących skutkiem pandemii.
Zastosowane techniki: wywiady pogłębione (indywidualne, diady, triady), zogniskowane wywiady grupowe (FGI).

Rekrutacja miała charakter celowy. W badaniu wzięło udział 21 instytucji, w tym: domy/ centra/ ośrodki kultury (n: 12), muzea (n: 5), biblioteki (n: 3), teatr (n: 1) i instytucja muzyczna (n: 1) oraz 15 odbiorców działań instytucji, z którymi przeprowadzono 2 FGI: z osobami aktywnymi zawodowo oraz z seniorami.