Systematycznie, czyli jak? O specyfice zarządzania zaangażowaniem wolontariuszy systematycznych w organizacjach kultury

Date of publication: 03.06.2026
Author: dr Aleksandra Mazurek / Instytut Badań Organizacji Kultury
Średni czas czytania 2 minutes
print

Raport z 2025 roku

Wolontariat systematyczny jest specyficznym rodzajem wolontariatu, relatywnie rzadko wykorzystywanym. Wymaga dużego zaangażowania ze strony wolontariuszy i instytucji, ma jednak znaczące zalety.

Raport opisuje zjawisko wolontariatu systematycznego, na podstawie omówienia jego miejsca w kontekście instytucjonalnym, wyników analizy ilościowej danych pozyskanych z Systemu Obsługi Wolontariatu, a także wyników analizy trzech studiów przypadku o charakterze jakościowym.

 

Według autorów, dla powodzenia wolontariatu systematycznego kluczową rolę odgrywa koordynator wolontariatu oraz budowanie wielowątkowych relacji w zespole, prowadzących do wytwarzania poczucia wspólnoty. Istotne jest także wspieranie obszarów ważnych dla samych wolontariuszy, takich jak ich motywacje, potrzeby oraz funkcjonowanie w tzw. „przestrzeni trzeciej”.

Instytucjom chcącym wprowadzać inicjatywy wolontariatu systematycznego autorzy rekomendują:

  • realistyczną ocenę zasobów czasowych, organizacyjnych i finansowych,
  • staranny wybór osoby odpowiedzialnej za program, która powinna mieć realne uprawnienia decyzyjne,
  • oparcie zaangażowania wolontariuszy na szczerym i głębokim przekonaniu o wartości ich pracy i jej znaczeniu społecznym.

Metodologia
Badanie jakościowe przeprowadzono w formie wielokrotnego studium przypadku. Wykorzystano częściowo ustrukturyzowane wywiady indywidualne, analizę danych zastanych oraz obserwację uczestniczącą (w dwóch z trzech analizowanych organizacji). Analizie poddano trzy organizacje: Muzeum Emigracji w Gdyni, Muzeum II Wojny Światowej oraz Stowarzyszenie Lokalnych Ośrodków Twórczych SLOT. Badanie realizowano w okresie od 15 maja do 3 września 2024 roku.