Bielsko-Biała – miasto o bogatych tradycjach przemysłowych i artystycznych, położone na styku kultur i regionów – stanowi ważny punkt na kulturalnej mapie Polski. Miasto było jednym z kandydatów do tytułu Europejskiej Stolicy Kultury, których aplikacje zostały ocenione bardzo wysoko.

Jak tłumaczy Ministra Kultury, Marta Cienkowska:

– Tytuł Polskiej Stolicy Kultury jest swoistym zaproszeniem do odkrywania lokalnej kultury i do jej współtworzenia przez lokalnych twórców. Podkreśla prestiż wynikający z lokalnych wartości i istotnej roli miasta - stolicy kultury - w jej kształtowaniu – dodaje Marta Cienkowska. – Kultura łączy, inspiruje i edukuje, dlatego tytuł Polskiej Stolicy Kultury, dzięki pracy artystycznej lokalnych twórców zostawi trwały ślad w miastach w formie wydarzeń i ważnych inicjatyw społecznych, budując fundament dla przyszłych pokoleń – podkreśla ministra kultury.

Wspólne celebrowanie PSK 2026 w sobotę, 17 stycznia rozpocznie się już o godz. 15.00 przejściem przez miasto czterech barwnych korowodów z muzyką na żywo, które spotkają się na Placu Wojska Polskiego, aby wspólnie odtańczyć tradycyjnego poloneza. Do udziału w tej części uroczystości zaproszeni są wszyscy mieszkańcy miasta i goście. 

 – Od wielu lat budujemy markę Bielska-Białej w oparciu o kulturę. Tytuł pierwszej Polskiej Stolicy Kultury jest zwieńczeniem naszych wysiłków w tym zakresie – tłumaczy Jarosław Klimaszewski, Prezydent Bielska-Białej. – To dla nas wielki zaszczyt, że Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego uwierzyło w Bielsko‑Białą, a tym samym w polskie samorządy. Decyzja o stworzeniu projektu PSK wyzwoliła w naszych mieszkańcach ogromną energię i chęć do działania. Są oni – obok wszystkich działających w mieście instytucji kultury – bardzo zaangażowani w to przedsięwzięcie. Dlatego mocno wierzę w jego sukces i jestem przekonany, że przez cały bieżący rok, gdy ktoś pomyśli: „kultura”, pomyśli też: „Bielsko-Biała” – dodaje Prezydent Klimaszewski.

Wielokulturowa tożsamość miasta i jego bogata historia staną się kanwą wyjątkowego koncertu na cześć sztuki pt. Evviva l’arte, który rozpocznie się o godz. 17.00 na Placu Ratuszowym. Na największej jak dotąd scenie plenerowej w mieście pojawią się gwiazdy polskiej sceny muzycznej: Urszula Dudziak, Kamil Bednarek, Andrzej Krzywy, Adam Nowak, Beata Bednarz, Beata Przybytek, Iwona Loranc, Andrzej Lampert, Wojciech Myrczek, Maciej Szymonowicz, Alien i Majtis, Riffertone i Dominik Czuż. Całość zostanie zrealizowana jako widowiskowa produkcja telewizyjna. Jednym z koproducentów koncertu oraz koordynatorem Polskiej Stolicy Kultury jest Narodowe Centrum Kultury.

– Dzięki PSK polska kultura zyskuje nową markę inspirowaną doświadczeniami Europejskiej Stolicy Kultury – tłumaczy Robert Piaskowski, dyrektor Narodowego Centrum Kultury. – Polska Stolica Kultury to nowy sposób myślenia o kulturze i roli miast w jej kształtowaniu, projekt, który buduje autentyczną, oddolną kulturę miast, wzmacniając tożsamość lokalnych społeczności.​ Chcemy, aby ta inicjatywa zostawiała trwały ślad w miastach – nie tylko w formie wydarzeń, ale także długofalowych inicjatyw społecznych, kulturowych i ekonomicznych. NCK przyjęło na siebie koordynację tej inicjatywy – tym bardziej cieszy, że w krótkim czasie udało nam się zbudować silne i stabilne partnerstwo pomiędzy Bielskiem-Białą, Katowicami i Kołobrzegiem, a także partnerami biznesowymi, społecznymi i środowiskiem międzynarodowym – dodaje Dyrektor NCK.

W sobotni wieczór, zaraz po plenerowym koncercie dla mieszkańców miasta, zaplanowano uroczystą galę w Cavatina Hall – nowoczesnej sali koncertowej w sercu Bielska-Białej.  Opowieść o mieście i jego bogatej historii wybrzmi tutaj w wykonaniu Orkiestry La Nostra Banda i solistów, m.in. wybitnego pianisty pochodzącego z Belska-Białej, Mateusza Dubiela.

Z okazji ceremonii otwarcia Polskiej Stolicy Kultury w przestrzeni miasta będzie można oglądać także cztery wystawy sztuki współczesnej – w Punkcie 11 wystawę malarstwa Nie‑obojętność złożoną z prac osób studiujących w Pracowni Kreatywnego Myślenia w Obrazowaniu Malarskim Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach; w przejściu pod Placem Chrobrego instalację Katarzyny Zolich Ukryte rzeki; w Galerii Miejskiej na Placu Wojska Polskiego - fotografie Marka Ognia Powrót do źródła, a w Ratuszu Dziwotwory Małgorzaty Jankowskiej. 

Organizatorami inauguracji Polskiej Stolicy Kultury są: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Narodowe Centrum Kultury, Urząd Miejski w Bielsku-Białej, Bielskie Centrum Kultury, Teatr Lalek Banialuka im. Jerzego Zitzmana, Teatr Polski w Bielsku-Białej, Książnica Beskidzka, Miejski Dom Kultury w Bielsku-Białej.

Partnerem Strategicznym ceremonii otwarcia Polskiej Stolicy Kultury jest Totalizator Sportowy.

Zadanie pn. „Polskie Stolice Kultury” dofinansowane jest ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Świętowanie przez cały rok 

W programie wydarzeń PSK 2026 znajdą się wydarzenia, znane z miejskiego kalendarza kulturalnego, rozbudowane o elementy związane z PSK, jak Bielska Zadymka Jazzowa, Międzynarodowy Festiwal Sztuki Lalkarskiej, Festiwal Gitarowy, Festiwal Mała Czarna, Jesień Jazzowa czy Festiwal Kompozytorów Polskich. 

Z nowości, w czerwcu odbędzie się Wędrujący Festiwal nawiązujący współzależności z naturą. Festiwal ma inspirować do ekologicznych postaw, łączyć miasta, polskie stolice kultury, wspólną odpowiedzialnością za naturę, promować lokalne praktyki i uczyć poprzez sztukę. 

Również w czerwcu odbędzie się pierwsza edycja międzynarodowego konkursu kompozytorskiego stworzonego z myślą o młodych twórcach muzyki filmowej i ilustracyjnej – Preisner Scoring Competition, powstałego z inicjatywy Bielszczanina Zbigniewa Preisnera, jednego z najwybitniejszych polskich kompozytorów muzyki filmowej. 

Przez cały sierpień na Miejskiej Promenadzie Kultury organizowane będą warsztaty, pikniki rodzinne, strefa chilloutu, koncerty w oknie, potańcówki, a na finał – plenerowa opera Carmen w wykonaniu aktorów Teatru Polskiego.