Projekt realizowany jest poprzez trzy uzupełniające się komponenty:

I. Komponent artystyczny – obejmuje działania artystyczne odpowiadające na unikalne społeczne i ekologiczne cechy każdego miasta, takie jak specyfika krajobrazu czy wyzwania środowiskowe, obserwując jednocześnie, w jaki sposób cele zrównoważonego rozwoju są integrowane z życiem artystycznym i kulturalnym miasta.

Na Komponent artystyczny składają się: Wędrujący Festiwal, czyli coroczne trzydniowe wydarzenie organizowane w miastach PSK we współpracy z artystami z Norweskich Gmin Kultury oraz dodatkowe wydarzenia artystyczne wokół PSK realizowane w trakcie piastowania tytułu przez miasto. Formuła wszystkich wydarzeń nawiązuje do wędrującego charakteru tytułu PSK, podkreślające dynamikę zmian zachodzących w miastach oraz potencjał współpracy i wspólnego wzrastania z poszanowaniem natury.

Wędrujący Festiwal

Festiwal będzie łączyć miasta – Polskie Stolice Kultury – wspólną odpowiedzialnością za naturę, promować lokalne talenty i edukować poprzez sztukę. Jego ambicją jest nie tylko połączenie punktów na mapie, lecz także miejscowych praktyk, wrażliwości i sztuki, która nie tyle ozdabia świat, ile pomaga go rozumieć. 

Tematem przewodnim jest subtelna sztuka współistnienia człowieka z naturą – nie jako hasło, lecz jako doświadczenie. Pierwsza edycja odbędzie się 2-4 października 2026 roku w Bielsku‑Białej. Kuratorem Festiwalu jest Krystian Lada, reżyser operowy, dramaturg i librecista, znany z nowatorskiego podejścia do formy i pracy na najważniejszych europejskich scenach. Jego obecność wyznacza charakter festiwalu: otwarty, współczesny i szukający nowych sposobów rozmowy ze światem.

Festiwal to wydarzenie, które łączy sztukę współczesną, naturę i lokalne społeczności w spójny, „wędrujący” format – za każdym razem inny, ale kierujący uwagę na te same wartości.

II. Komponent wymiany wiedzy i profesjonalizacji – działania skoncentrowane na wymianie wiedzy i doświadczeń między Polską a Norwegią w realizacji projektów kulturalnych i artystycznych w lokalnych społecznościach, w kontekście współpracy z mieszkańcami i artystami oraz edukacji kulturalnej.

Zaplanowany cykl spotkań, warsztatów i wizyt studyjnych obejmuje najważniejsze wydarzenia i instytucje w miastach PSK i Norweskich Gminach Kultury. Bezpośrednimi odbiorcami są pracownicy sektora kultury (animatorzy, managerowie, wolontariusze). Pośrednim i długofalowym rezultatem jest lepsza oferta kulturalna dla mieszkańców; wypracowanie nowych metod współpracy lokalnej opartej na inkluzywnych procesach i partycypacji; wypracowany program rozwoju kompetencji sektora kultury w obu krajach. Transfer wiedzy obejmie szeroką grupę odbiorców poprzez udział uczestników projektu w ogólnokrajowych konferencjach i kongresach, zarówno w Polsce jak i w Norwegii, gdzie prezentowane będą kolejne etapy projektu i wypracowane wnioski.

III. Komponent badawczy – badania w miastach PSK oraz przeprowadzenie analogicznych, dostosowanych do lokalnego kontekstu, badań w Norweskich Gminach Kultury.

Zakres oddziaływania PSK ukazuje wielopłaszczyznową rolę kultury jako czynnika rozwoju kulturowego, społecznego, kulturalnego, wizerunkowego i gospodarczego miasta. Przeprowadzony zostanie kompleksowy program badawczy realizowany na poziomie krajowym i regionalnym. Program dostarczy miastom wiedzy o efektach działań przeprowadzonych w ramach PSK w każdym mieście i umożliwi zweryfikowanie roli interwencji kulturalnych w mieście na wzrost jakości życia, oraz wypracowanie trwałych rozwiązań opartych na rzetelnej wiedzy.

Projekt stwarza warunki do wdrażania innowacji społecznych i wspiera powstawanie emancypacyjnych światów kulturowych – przestrzeni, w których różnorodne grupy społeczne mogą wyrażać swoją tożsamość i współuczestniczyć w tworzeniu kultury. Jednocześnie dostarcza impulsu do rozwoju gospodarczego opartego na lokalnych zasobach, takich jak: wiedza, kompetencje mieszkańców, dziedzictwo kulturowe oraz lokalne sposoby adaptacji do otoczenia społecznego i przyrodniczego.

Finansowanie

Program Kultura ze środków z funduszy norweskich i EOG to jedno z największych zewnętrznych źródeł finansowania kultury w Polsce. Jego celem jest zwiększenie uczestnictwa w kulturze, ochrona różnorodności w sztuce oraz zrównoważony rozwój lokalnego dziedzictwa kulturowego — zwłaszcza poza dużymi aglomeracjami. „Polskie Stolice Kultury 2026-2028” jest jednym z czterech projektów predefiniowanych realizowanych z Programu Kultura. 

„Polskie Stolice Kultury 2026-2028” to projekt, który łączy kulturę z rozwojem społecznym i gospodarczym, wzmacnia lokalne wspólnoty, wspiera realizację celów Funduszy EOG i rozwija współpracę międzynarodową, oraz tworzy nowoczesny model polityki kulturalnej w Polsce.

Arts and Culture Norway (ACN)

Arts and Culture Norway to główny podmiot rządowy odpowiedzialny za wdrażanie norweskiej polityki kulturalnej oraz organ doradczy dla rządu centralnego i sektora publicznego w sprawach kultury. ACN jest finansowany przez Ministerstwo Kultury i Równości i odpowiada za szeroki zakres zadań i funkcji administracyjnych w dziedzinie kultury, w tym pełniąc rolę sekretariatu dla Rady Sztuki Norwegii, Rządowych Grantów dla Artystów, Funduszu Audiowizualnego oraz kilku innych programów finansowania. ACN prowadzi badania w dziedzinie kultury, a Departament Analiz Kulturowych jest potencjalnym partnerem w komponencie badawczym projektu. ACN jest Partnerem Programu Donorskiego w programie Kultura w ramach Funduszy EOG i pełni funkcję doradcy w zakresie opracowania koncepcji i wdrażania programu.

www.kulturdirektoratet.no

Norsk kulturforum (NOKU)

NOKU to organizacja pozarządowa zrzeszająca instytucje z sektora kultury w gminach i regionach Norwegii. Jest organizatorem Norweskiej Nagrody Gminy Kulturalnej, która stanowi wyróżnienie dla gmin wkładają wysiłek w budowanie lokalnego sektora kultury. Tytuł przyznawany jest na 2 lata - w 2025 roku nagrodzone zostały gminy Stavanger, Voss i Kristiansund. Członkami NOKU są przede wszystkim gminy i władze lokalne, które razem tworzą ogólnokrajową sieć ekspercką, składającą się z lokalnych i regionalnych liderów kultury i działaczy, a także profesjonalistów sektora kultury. NOKU organizuje Kulturytring, czyli największy norweski kongres na temat sztuki i polityki kulturalnej, który organizowany jest w formie trzydniowego festiwalu co dwa lata.

https://www.noku.no/ 

Kristiansund kommune

Gmina Kristiansund ma duże doświadczenie w planowaniu i realizacji złożonych programów kulturalnych: kierowała m.in. pracami nad Normorią, instytucją kultury otwartą w 2025 r. łączącą funkcje biblioteki, opery, muzeum i przestrzeni szkolnych. Działania gminy zostały docenione na szczeblu krajowym: Kristiansund otrzymało tytuł Norweskiej Gminy Kultury na lata 2025–27. Wyróżnienie to podkreśla strategiczne planowanie kultury, partnerstwa z organizacjami wolontariackimi i profesjonalnymi oraz włączanie kultury w rozwój lokalny. Gmina uwzględnia kulturę w długoterminowym planowaniu i budżetach, przeznaczając dedykowane środki na infrastrukturę kulturalną i programy społeczne, co potwierdza naszą zdolność do realizacji projektów i utrzymywania współpracy międzynarodowej.

www.kristiansund.kommune.no

Stavanger kommune

Gmina Stavanger posiada szeroki zakres kompetencji w sektorze kultury, będąc siłą napędową lokalnej polityki kulturalnej, prowadząc akademię sztuki, bibliotekę i centrum kultury, a także utrzymując stały kontakt ze środowiskiem profesjonalnych artystów w mieście oraz realizując złożone projekty kulturalne i artystyczne. Niedawno zakończone obchody 900-lecia miasta pozwoliły na rozwój kompetencji profesjonalistów sektora kultury. Dzięki zrealizowanym działaniom gmina dysponuje odpowiednimi zasobami i doświadczeniem, aby brać udział w złożonym międzynarodowym projekcie i aktywnie uczestniczyć jako partner w projekcie. Gmina otrzymała tytuł Norweskiej Gminy Kultury na lata 2025–27.

www.stavanger.kommune.no

Voss herad

Gmina Voss posiada szeroki zakres kompetencji w sektorze kultury. Prowadzi centrum kultury, bibliotekę, akademię sztuki oraz zapewnia współpracę i wsparcie dla lokalnego życia kulturalnego i organizacji wolontariackich. Voss wyróżnia się bogatą ofertą festiwalową, która obejmuje zarówno wydarzenia artystyczne, jak i kulturowe o znaczeniu regionalnym i międzynarodowym. Festiwal VossaJazz to innowacyjne wydarzenie znane z premierowych projektów oraz programów dla różnych grup wiekowych, wpisujące się w lokalny kontekst kulturowy. Festiwal sprawia, że Voss staje się na kilka dni centrum norweskiego życia artystycznego, przyciągając publiczność z całego kraju i zagranicy. Gmina otrzymała tytuł Norweskiej Gminy Kultury na lata 2025–27.

www.voss.herad.no

Bielskie Centrum Kultury im. Marii Koterbskiej

Bielskie Centrum Kultury jest wiodącą instytucją kultury w Bielsku-Białej, organizatorem najważniejszych wydarzeń muzycznych w mieście, placówką, z której usług korzystają światowe agencje koncertowe, ale również stowarzyszenia charytatywne działające na rzecz lokalnej społeczności. Aktywnie współpracuje z mieszkańcami oraz organizacjami pozarządowymi, wspierając amatorski ruch artystyczny i rozwój lokalnych inicjatyw. Instytucja organizuje liczne wydarzenia, takie jak Poranki Muzyczne dla Dzieci, Lato z Kulturą czy Dni Bielska Białej, a także współpracuje przy festiwalach o dużym znaczeniu, m.in. Festiwalu Kompozytorów Polskich, Jazzowej Jesieni i „Sacrum in Musica”.

www.bck.bielsko.pl

Katowice Miasto Ogrodów – Instytucja Kultury im. Krystyny Bochenek

Katowice Miasto Ogrodów jest jedną z najważniejszych miejskich instytucji kultury w Katowicach, realizującą szeroki zakres działań artystycznych, edukacyjnych i społecznych. Instytucja organizuje kluczowe wydarzenia miejskie, takie jak obchody Urodzin Miasta Katowice, JazzArt Festival oraz Festiwal Ogrody Dźwięku. Współorganizuje również czołowe festiwale muzyczne w Polsce, w tym Tauron Nowa Muzyka, Rawa Blues Festival oraz OFF Festival. Instytucja zatrudnia 74 pracowników, a jej roczny budżet wynosi około 29 milionów złotych. W strukturze organizacyjnej znajdują się m.in. dział programowy, administracja, służby techniczne, księgowość projektów oraz finanse, co pozwala na skuteczną realizację złożonych projektów kulturalnych na poziomie lokalnym, krajowym i międzynarodowym.

www.miasto-ogrodow.eu 

Kołobrzeski Instytut Kultury i Promocji

Kołobrzeski Instytut Kultury i Promocji zajmuje się inicjowaniem i wdrażaniem nowych produktów kulturowych wspierających zrównoważony rozwój miasta, m.in. poprzez współpracę ze środowiskami naukowymi, społecznymi, ekologicznymi, sportowymi i biznesem. KIKiP organizuje, koordynuje i promuje wydarzenia kulturalne, realizuje działania edukacyjne, artystyczne i badawcze oraz wspiera rozwój twórców i animatorów kultury. W 2026 r. budżet instytucji wynosi 5,5 mln zł. KIKiP zatrudnia na umowie o pracę 12 osób, zarządza Latarnią Morską i Basztą Lontową oraz prowadzi trzy Punkty Informacji Turystycznej. W strukturze działają działy: promocji i marketingu, administracji, kultury i edukacji oraz obsługi ruchu turystycznego.

www.kikip.kolobrzeg.eu