Losy Poli Nireńskiej splatają w sobie wiele tematów, które pozostają ważne także dzisiaj: doświadczenie uchodźstwa, życie pomiędzy kulturami, pamięć o Zagładzie, walkę o własny głos i miejsce w świecie. Festiwal Łódź Wielu Kultur od lat przywraca historie osób, których biografie przekraczały granice języków, państw i tożsamości. Spektakl poświęcony Nireńskiej wpisuje się w tę ideę, przypominając o artystce, która całe życie budowała swoją twórczość na styku różnych kultur i doświadczeń. To również wyjątkowa okazja, by zobaczyć spotkanie wybitnych twórczyń i twórców polskiego teatru wokół historii jednej z najbardziej fascynujących postaci polskiej kultury XX wieku.

Spektakl przeznaczony jest dla młodzieży od 16. roku życia oraz osób dorosłych zainteresowanych teatrem, tańcem i historią XX wieku. To propozycja dla widzów i widzek, którzy cenią teatr biograficzny, opowieści o pamięci oraz sztukę podejmującą dialog z historią i współczesnością. Szczególnie zainteresować może osoby zajmujące się kulturą żydowską, historią migracji, tańcem współczesnym oraz rolą sztuki w budowaniu pamięci o przeszłości.

Tak o spektaklu opowiada Agnieszka Przepiórska – odtwórczyni głównej roli: 

– Pola Nireńska była artystką, która całym swoim życiem nosiła doświadczenie XX wieku. Urodzona w żydowskiej rodzinie, zmuszona do ucieczki przed Zagładą, przez kolejne dekady budowała swoją drogę pomiędzy krajami, językami i kulturami. Taniec stał się dla niej schronieniem, sposobem opowiadania o świecie, ale także językiem pamięci. To spektakl o pasji do tańca, a bardziej o konieczności tańczenia, o podróżach, miłościach, utracie. To również opowieść o wykluczeniu i doświadczeniu uchodźstwa. Na scenie spotykają się aktorka i tancerka. Ich obecności wzajemnie na siebie wpływają, przenikają się i dopełniają. Czasem są dwiema odsłonami tej samej osoby, czasem jej pamięcią, cieniem lub wyobrażeniem. Kiedy Pola nie może już mówić, zaczyna tańczyć. Kiedy słowa okazują się niewystarczające, ruch przejmuje opowieść. (...) To także spektakl o sile sztuki przekraczającej granice, podziały narodowe, polityczne i społeczne. O sztuce, która pozwala spotkać się ludziom po różnych stronach historii. O potrzebie pamiętania o przeszłości i odpowiedzialności za tę pamięć. Bo być może człowiek odchodzi naprawdę dopiero wtedy, gdy przestajemy opowiadać jego historię.

O twórcach:

• Pomysł: Agnieszka Przepiórska – inicjatorka projektu, jedna z najważniejszych polskich twórczyń współczesnego monodramu biograficznego, aktorka teatralna, filmowa i serialowa, związana z Teatrem Powszechnym w Warszawie. Laureatka Nagrody im. Aleksandra Zelwerowicza dla najlepszej polskiej aktorki sezonu 2022/2023. Stworzyła głośne spektakle poświęcone m.in. Simonie Kossak, Zuzannie Ginczance, Annie Walentynowicz i Barbarze Sadowskiej;
• Reżyseria: Maja Kleczewska – jedna z najwybitniejszych współczesnych reżyserek teatralnych w Polsce, laureatka Paszportu „Polityki”, Srebrnego Lwa Biennale w Wenecji oraz wielokrotna zdobywczyni najważniejszych nagród teatralnych w kraju. Jej spektakle prezentowane były na najważniejszych scenach i festiwalach Europy;
• Scenariusz: Piotr Rowicki – dramatopisarz i autor kilkudziesięciu sztuk teatralnych, wieloletni współpracownik Agnieszki Przepiórskiej, współtwórca jej najważniejszych monodramów biograficznych. Laureat licznych nagród za współczesną dramaturgię polską;
• Obsada: Agnieszka Przepiórska, Anna Krysiak;
• Choreografia: Anna Krysiak – tancerka, choreografka i pedagożka, współpracująca m.in. z Teatrem Wielkim – Operą Narodową oraz najważniejszymi polskimi reżyserkami i reżyserami teatralnymi. Laureatka „Złotego Yoricka” za choreografię do spektaklu „Romeo i Julia”;
• Muzyka: Cezary Duchnowski – kompozytor, pianista i twórca muzyki elektroakustycznej, wykładowca Akademii Muzycznej we Wrocławiu, autor muzyki do spektakli teatralnych i projektów multimedialnych;
• Scenografia, kostiumy: Konrad Parol
• Reżyseria światła: Wojciech Puś
• Projekcje video: Natan Berkowicz
• Obsługa techniczna światła i projekcji: Eryk Walczak
• Obsługa dźwięku: Bartosz Adamiak
• Konsultacje merytoryczne: Weronika Kostyrko
• Kuratorka: Agata Siwiak
• Producentka spektaklu premierowego: Magdalena Małowska

Kiedy i gdzie?

• 20 września 2026 (niedziela), godz. 19:00 - PREMIERA
• 21 września 2026 (poniedziałek), godz. 19:00 - spektakl tłumaczony na Polski Język Migowy (PJM)

Audytorium Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi

Czas trwania: ok. 90–100 minut

Projekt zrealizowany we współpracy z Narodowym Centrum Kultury.

Więcej informacji o spektaklu oraz innych wydarzeniach w ramach Festiwalu Łódź Wielu Kultur.

Dostępność:

Wydarzenie odbywa się w Centrum Dialogu w Sali teatralno-kinowej, wyposażonej w pętlę indukcyjną.
Budynek Centrum Dialogu jest przystosowany dla osób z niepełnosprawnością ruchową. Posiada szerokie, nieautomatyczne drzwi wejściowe, dostępną toaletę i windę. Audytorium znajduje się na parterze, ma podjazd, na widowni są miejsca dla osób na wózkach. Przed budynkiem znajduje się duży parking, z wyznaczonymi miejscami do parkowania dla osób z niepełnosprawnością. Do budynku i audytorium można wejść z psem asystującym i psem przewodnikiem. W budynku znajduje się system nawigacji dźwiękowej ToTuPoint. Wjazd na parking od ulicy Wojska Polskiego. W pobliżu znajdują się przystanki autobusowe i tramwajowe: Wojska Polskiego/Centrum Dialogu, Wojska Polskiego/Sporna.

Ważne informacje
Spektakl porusza temat śmierci samobójczej oraz doświadczenia Zagłady, utraty i wykluczenia. Treści te mogą być trudne emocjonalnie dla części odbiorców.