Dlaczego warto muzykować? 

Muzyka to uniwersalny język emocji, który od wieków łączy ludzi. Wspólne muzykowanie, bez względu na wiek czy poziom umiejętności, angażuje ciało, umysł i emocje. To wyjątkowa aktywność, która jednocześnie wspiera wszechstronny rozwój dziecka, buduje relacje społeczne i wzmacnia poczucie wspólnoty. Badania wskazują, że wspólne muzykowanie w atmosferze zaufania i wsparcia przynosi wiele wymiernych korzyści – wspiera różne aspekty rozwoju dziecka, poprawia samopoczucie oraz wzmacnia więzi rodzinne i wspólnotowe dzieci i dorosłych.

Rola muzyki we wczesnym dzieciństwie

Już niemowlęta wykazują zdolność do świadomego odbioru muzyki, a śpiew i nucenie rodziców przy dziecku—kołysanki, wyliczanki, zabawy muzyczne—uznawany jest za jedną z najstarszych znanych form muzykowania. Wczesny kontakt z muzyką stanowi ważny, solidny fundament dla dalszego rozwoju kulturowego, intelektualnego i emocjonalnego dziecka.

Kreatywność, rozwój osobisty i społeczny

Wspólne muzykowanie wspiera rozwój kreatywności. Muzyka buduje poczucie własnej wartości u dzieci i dorosłych, wzmacnia wrażliwość emocjonalną. W okresie dorastania muzyka odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu tożsamości młodych ludzi. Muzykowanie sprzyja lepszej komunikacji i budowaniu relacji z rówieśnikami oraz dorosłymi. Wspólne muzykowanie wspiera rozwój postaw prospołecznych, takich jak gotowość do współpracy, empatię i otwartość na innych. Pozytywny wpływ zabaw muzycznych na chęć współpracy z innymi stwierdzono już u dzieci w wieku przedszkolnym. Muzykowanie wspiera także integrację społeczną, buduje poczucie przynależności i wspiera dialog międzykulturowy.

Rozwój poznawczy i intelektualny

Badania wykazują, że uczestnictwo w aktywnościach muzycznych pozytywnie wpływa na rozwój percepcji słuchowej, umiejętności językowych oraz czytania i pisania. Muzykowanie wspiera rozwój mowy, co przekłada się na lepszą gotowość do nauki czytania. Dzieci uczęszczające na zajęcia muzyczne często osiągają wyższe wyniki w testach językowych i wykazują lepsze rozumienie tekstu.

Aktywne muzykowanie wspiera rozwój umiejętności matematycznych i ogólnych zdolności poznawczych. Badania pokazują, że dzieci regularnie uczestniczące w aktywnościach muzycznych osiągają lepsze wyniki w rozwiązywaniu różnego rodzaju zadań matematycznych oraz ogólnie lepiej radzą sobie w nauce szkolnej.

Rozwój fizyczny, zdrowie i dobrostan

Muzykowanie, zwłaszcza w grupie, poprawia samopoczucie, redukuje stres i wzmacnia zdrowie fizyczne i psychiczne. Śpiew i gra na instrumentach wspierają prawidłowe oddychanie, postawę ciała oraz koordynację ruchową. Uczestnictwo w zajęciach muzycznych wiąże się z lepszą jakością życia i samopoczuciem, niezależnie od wieku.

Podsumowanie

Muzyka to nie tylko źródło radości i zabawy, ale także skuteczny sposób na wspieranie wszechstronnego rozwoju dzieci i dorosłych. Wspólne granie i śpiewanie wzmacnia relacje, buduje poczucie wspólnoty, rozwija kreatywność, kompetencje społeczne, językowe, matematyczne, a także pozytywnie wpływa na zdrowie i samopoczucie. Badania pokazują, że największe korzyści przynosi muzykowanie w atmosferze zaufania i wsparcia, dając uczestnikom satysfakcję oraz poczucie akceptacji i przynależności.

---

Źródła

Adachi, M., & Trehub, S. E. (2012). Musical lives of infants. The Oxford Handbook of Music Education, 1, 229–247.

Arnon, S., Shapsa, A., Forman, L., Regev, R., Bauer, S., Litmanovitz, I., & Dolfin, T. (2006). Live music is beneficial to preterm infants in the neonatal intensive care unit environment. Birth, 33 (2), 131–136.

Beisman, G. (1967). Effect of rhythmic accompaniment upon learning of fundamental motor skills. Research Quarterly, 38, 172–176.

Brown, J., Sherrill, C., & Gench, B. (1981). Effects on an integrated physical education/music programme in changing early childhood perceptual-motor performance. Perceptual and Motor Skills, 53 (1), 151–154.

Chantah, J., Frankenberg, E., Kasanda, Z., & Bongard, S. (2024). Music-making facilitates acculturation and reduces acculturative stress: Evidence from a survey of migrants living in Germany. Psychology of Music, 03057356241243333. https://doi.org/10.1177/03057356241243333

Clift, S., & Hancox, G. (2001). The perceived benefits of singing: Findings from preliminary surveys of a university college choral society. The Journal of the Royal Society for the Promotion of Health, 121 (4), 248–256.

Custodero, L. A. (2006). Singing practices in 10 families with young children. Journal of Research in Music Education, 54 (1), 37–56.

Gudmundsdottir, H. R. (2017). The Importance of Music in Early Childhood: Perspectives from Research and Practice. Perspectives: Journal of the Early Childhood Music & Movement Association, 12 (1), 9–16.

Hallam, S. (2010). The power of music: Its impact on the intellectual, social and personal development of children and young people. International Journal of Music Education, 28 (3), 269–289. https://doi.org/10.1177/0255761410370658

Henderson, S., Cain, M., Istvandity, L., & Lakhani, A. (2017). The role of music participation in positive health and wellbeing outcomes for migrant populations: A systematic review. Psychology of Music, 45 (4), 459–478. https://doi.org/10.1177/0305735616665910

Juan-Morera, B., Nadal-García, I., & López-Casanova, B. (2022). Systematic Review of inclusive musical practices in non-formal educational contexts. Education Sciences, 13(1), 5. https://www.mdpi.com/2227-7102/13/1/5

Kemper, K. J., & Hamilton, C. (2008). Live harp music reduces activity and increases weight gain in stable premature infants. The Journal of Alternative and Complementary Medicine, 14 (10), 1185–1186.

Kirschner, S., & Tomasello, M. (2010). Joint music making promotes prosocial behavior in 4-year-old children. Evolution and Human Behavior, 31 (5), 354–364.

Parr, S. M. (1985). The effects of graduated exercise at the piano on the pianist’s cardiac output, forearm blood flow, heart rate, and blood pressure. Dissertation Abstracts International, 46 (6), 1436A (UMI No. AAT85–18673).

Wood, L., Ivery, P., Donovan, R., & Lambin, E. (2013). “To the beat of a different drum”: Improving the social and mental wellbeing of at-risk young people through drumming. Journal of Public Mental Health, 12 (2), 70–79. https://www.emerald.com/insight/content/doi/10.1108/JPMH-09-2012-0002/full/html