Program II Forum NOK

DZIEŃ 1
16 kwietnia (czwartek)

Concordia Design Wrocław, wyspa Słodowa 7


9:00-10:00 | rejestracja i poranna kawa


10:00-11:00 | OFICJALNE OTWARCIE

Prowadząca spotkanie: Joanna Orlik

  • Rok w NOK – Zuzanna Maciejczak-Kwiatkowska, Justyna Nowakowska (Narodowe Centrum Kultury)
  • Prezentacja raportu „Aktywni i nieobecni. Kontekstowe badania uczestnictwa w kulturze” - Marek Krajewski (Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu)

FAMILY FOTO  


11:00-12:30PANEL I: Między analizą a działaniem. Badania w praktyce polityk kulturalnych

Czy decyzje dotyczące narodowych i lokalnych polityk kulturalnych rodzą się z danych, czy w głowach decydentów? Czy liczby oraz dane jakościowe i intuicja chodzą w parze, czy są w konflikcie? W tym panelu eksperci i ekspertki z samorządu, instytucji miejskich i narodowej instytucji kultury – reprezentujący m.in. Polskie i Europejskie Stolice Kultury – zmierzą się z pytaniem, jaką rolę pełnią badania w kształtowaniu polityki miejskiej. Porozmawiamy o tym, kiedy dane inspirują zmiany, a kiedy stają się niewygodne? Kto naprawdę potrzebuje badań – miasto, kultura, czy miejscy marketingowcy? Dyskusja poruszy praktyczne wyzwania: szybkie działanie vs. wolniejszy proces analizy, nadmiar danych, a także czy badania w kulturze to przywilej bogatych.

Paneliści i panelistki:

  • Justyna Makowska (Urząd Miasta Poznań, Koalicja Miast)
  • Robert Piaskowski (Narodowe Centrum Kultury)
  • Marta Ryczkowska (Instytucja Europejska Stolica Kultury Lublin 2029)
  • Przemysław Smyczek (Urząd Miasta Bielsko-Biała, Polska Stolica Kultury 2026)
  • Moderacja: Dominika Kawalerowicz (Wrocławski Instytut Kultury)

12:30-13:30 | obiad


13:30-15:00PANEL II: Długofalowe implikacje badań uczestnictwa w kulturze

Badania uczestnictwa w kulturze to jeden z tematów, które najsilniej wybrzmiały w pierwszej edycji Samospisu NOK. W panelu poświęconym tej tematyce podejmiemy dyskusję o tym, jak projektować badania, aby ich wyniki były realnie wdrażane w praktyce instytucji. Jakie możliwości i użyteczność badań uzyskujemy tworząc segmentację? Czy długofalowe korzystanie z tego narzędzia sprzyja refleksyjnej pracy z uczestnikami kultury? Kto powinien decydować o ofercie kulturalnej? Do rozmowy zaprosiliśmy badaczy i badaczki, którzy zgłosili swoje wystąpienia w open call, odpowiedzialnych za realizację segmentacji na poziomie ogólnopolskim, miejskim i instytucjonalnym, a także badających doświadczenia odbiorców kultury.

Paneliści i panelistki:

  • dr Aleksandra Kołtun (Badania do działania/ Warsztaty Kultury Lublin)
  • dr Magdalena Kosiada-Sylburska (EC1 Łódź - Miasto kultury)
  • Grzegorz Liśkiewicz (Warszawskie Obserwatorium Kultury)
  • Małgorzata Zając (Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN)
  • Moderacja: Antoni Głowacki (Narodowe Centrum Kultury)

15:00-15:30 | kawa


15:30-17:00SESJE TEMATYCZNE I

  • Autorefleksyjność instytucji

    Panelistki: 
    Olimpia Bronowicka (Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego)
    - Monika Dylewska-Libera (Gdański Archipelag Kultury)
    - dr Anna Pluszyńska (Uniwersytet Jagielloński w Krakowie)
    - Sandra Porożyńska (Gdański Archipelag Kultury)

    W tej grupie proponujemy namysł nad wewnętrznymi procesami instytucji kultury. Na przykładzie zarządzania zmianą w instytucji, wypracowywania i wdrażania wniosków z badań, budowania komunikacji w trudnej sytuacji politycznej (instytucje z Europy Wschodniej), czy odnoszenia się do wieloaspektowych problemów organizacyjnych (zarządzanie własnością intelektualną) chcemy zastanowić się nad praktycznym funkcjonowaniem instytucji kultury, sposobami mierzenia się z wyzwaniami organizacyjnymi i relacjami z otoczeniem społecznym.
     
  • Lokalność (cz.1)

    Paneliści: 
    - dr Longin Graczyk (Fundacja Ari Ari/Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy)
    - Krystian Kamiński (Fundacja Teren Otwarty)
    - dr Piotr Zbieranek (Uniwersytet Gdański)

    Grupa dotyczy roli instytucji kultury w najbliższym otoczeniu - na przykładzie bibliotek, „małych muzeów” i muzeów sąsiedzkich. Dyskusja ogniskuje się wokół zakorzenienia instytucji kultury w otoczeniu sąsiedzkim oraz ich działania w skali najbardziej lokalnej. W tej perspektywie najlepiej widać przemiany, którym podlegają współczesne instytucje. Podejmujemy także kwestię trudnych relacji między perspektywą lokalną a materialnymi, administracyjnymi i politycznymi realiami funkcjonowania instytucji związanych z kulturą i dziedzictwem.
     
  • Migracje

    Paneliści: 
    - Kajetan Chlipalski (Biblioteka Narodowa)
    - dr Piotr Firych (Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu)

    Dyskusja w tej grupie dotyczy roli instytucji kultury w społeczeństwie, w którym coraz większą część stanowią osoby z doświadczeniem uchodźczym lub migranckim. Instytucje kultury jako podmioty wiążące sfery działań formalnych i nieformalnych, mogą odgrywać znaczącą rolę w sytuacjach kryzysowych a także pomagać w budowaniu widoczności grup mniejszościowych.
     
  • Edukacja (cz.1)

    Panelistki: 
    - dr Helena Jędrzejczak (Instytut Badań Edukacyjnych) 
    - dr Małgorzata Osowska (Instytut Badań Edukacyjnych) 
    - Iga Rentel-Konopka (Uniwersytet Śląski)

    Skupimy się na roli instytucji kultury w uczeniu się przez całe życie oraz prześledzimy w jaki sposób, mimo ograniczeń finansowych, wzmacniają spójność społeczną oraz odporność jednostek. Drugi wątek to most między studiami a praktyką pracy w kulturze: jak uczelnie mogą realnie przygotowywać absolwentki i absolwentów do zróżnicowanych, często nieoczywistych, ścieżek zawodowych.
     
  • Praca w kulturze (cz. 1)

    Panelistki: 
    - Izabela Fila (Uniwersytet SWPS)
    - prof. dr hab. Dorota Ilczuk (Uniwersytet SWPS)
    - dr Justyna Zielińska (Akademia Pedagogiki Specjalnej w Warszawie)

    Tematyka grupy poświęcona jest poprawie warunków pracy w kulturze i profesjonalizacji praktyk: od europejskich standardów Fair Pay/Fair Practice i modeli wsparcia artystów, po diagnozę zasobów i potrzeb edukacji muzealnej oraz budowę planu naprawczego dla tego obszaru. Dyskusja dotyczyć będzie zarówno polityk publicznych i narzędzi systemowych, jak i rozwiązań instytucjonalnych podnoszących jakość pracy w całym sektorze kultury. 

18:00-19:00 | WIZYTA STUDYJNA w Klubie pod Kolumnami prowadzonym przez Wrocławski Instytut Kultury: opowieść o badaniach w procesie transformacji po łączeniu instytucji – Dominika Kawalerowicz
Lokalizacja: Klub pod Kolumnami, plac Świętego Macieja 21, Wrocław  


20:00-23:00 | AFTER PARTY  
Lokalizacja: Barbara, siedziba Wrocławskiego Instytutu Kultury, ul. Świdnicka 8B, Wrocław

  • Wieczór porażek – otwarte wystąpienia dotyczące doświadczeń niepowodzeń oraz wyciąganych z nich wniosków
    Rafał Sobczak (SoftArchitect)
  • Silent Disco

 

DZIEŃ 2
17 kwietnia (piątek)

Concordia Design Wrocław, wyspa Słodowa 7


8:00-9:00 | JOGA (dla chętnych)
Lokalizacja: Barbara, siedziba Wrocławskiego Instytutu Kultury, ul. Świdnicka 8B, Wrocław  


9:00-9:30 | poranna kawa


9:30-11:00PANEL III: Jak uchwycić kulturę? Rozmowa o metodach i ich zastosowaniach

Na przestrzeni lat obserwujemy coraz wyraźniejsze poszerzanie rozumienia pola kultury, a także rosnącą różnorodność metod wykorzystywanych do badania tego obszaru. W panelu poświęconym metodologiom badań kultury udział wezmą badacze analizujący to pole z odmiennych perspektyw, często posługujący się autorskimi rozwiązaniami badawczymi. Porozmawiamy o tym, jakie metody badania kultury są wykorzystywane, jak projektowane są procesy badawcze oraz jakie cele się im wyznacza. Wspólnie przyjrzymy się również temu, jakie obszary (i z jakich powodów) pozostają poza polem badawczym. Spróbujemy wskazać, gdzie lokują się najważniejsze bariery oraz jakie narzędzia mogą wspierać ich przezwyciężanie.

Panelistki:

  • Agnieszka Bąk (Ipsos Polska)
  • dr hab. Katarzyna Kajdanek, prof. UWr (Uniwersytet Wrocławski)
  • Anna Majewska (Współmyślenia)
  • Grażyna Pol (Narodowe Centrum Kultury)
  • Moderacja: dr Agnieszka Konior (Stowarzyszenie Instytut Badań Organizacji Kultury – IBOK)

11:00-12:30SESJE TEMATYCZNE II 

  • Nowe technologie

    Paneliści i panelistki: 
    - dr Kuba Piwowar (Fundacja Centrum Cyfrowe)
    - dr Joanna Sanetra-Szeliga (Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie)
    - dr hab. Magdalena Sobocińska, prof. UEW (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu)  

    Rozwijające się nowe technologie (a szczególnie rozwiązania AI) wymagają namysłu wychodzącego poza narracje technofobiczne i hurraoptymistyczne. Nowe możliwości technologiczne zmieniają sytuację w sektorach kreatywnych: z jednej strony są szeroko przyjmowane, zwiększają możliwości w zakresie kreacji, dystrybucji oraz promocji dóbr i usług kultury; z drugiej wiążą się z zagrożeniami społecznymi i ekonomicznymi. Ten obszar wymaga pogłębionej refleksji społecznej, etycznej oraz prawno-administracyjnej.
     
  • Lokalność (cz. 2)

    Paneliści i panelistki: 
    - dr Bogna Kietlińska-Radwańska (Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego)
    - Katarzyna Piwońska (Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego)
    - dr Krzysztof Stachura (Uniwersytet Gdański/Nadbałtyckie Centrum Kultury w Gdańsku)
    - Marta Szadowiak (Nadbałtyckie Centrum Kultury w Gdańsku)

    W tej grupie podejmiemy refleksję nad badaniami instytucji kultury w skali lokalnej i niejednoznacznościami ujawniającymi się przy pogłębionym spojrzeniu badawczym. Mobilność teatrów publicznych zostanie sproblematyzowana jako kategoria analityczna pozwalająca zrozumieć fundamentalne napięcia w funkcjonowaniu instytucji kultury: między misją publiczną, logiką projektową a codziennym funkcjonowaniem. Z kolei świetlice lokalne będą pokazane jako podmioty wymykające się klasycznym podziałom na instytucje kultury, organizacje społeczne i inicjatywy oddolne, wymagające specyficznego podejścia badawczego.
     
  • Edukacja (cz. 2)

    Paneliści i panelistki: 
    - Joanna Kaźmierczak (Instytut Badań Edukacyjnych)
    - dr Paweł Maranowski (Instytut Badań Edukacyjnych)
    - dr hab. Beata Nessel-Łukasik, prof. APS (Akademia Pedagogiki Specjalnej w Warszawie)

    W centrum zainteresowania tej grupy jest rozwój kariery w zawodach kreatywnych, a w szczególności rola edukacji artystycznej. Analiza danych z badania PISA 2022 odsłania rolę statusu społeczno-ekonomicznego, aktywności artystycznej oraz różnic płciowych w kształtowaniu aspiracji do zawodów kreatywnych. Równolegle podejmujemy temat kondycji edukacji muzealnej – zasobów, potrzeb i możliwych formatów wsparcia, ale również jej roli w szerszym kontekście edukacyjnym.
     
  • Pokolenia

    Panelistki: 
    - Sara Majcher-Wojciechowska (Warszawskie Obserwatorium Kultury)
    - Magdalena Tędziagolska (Badania i Działania)
    - Aleksandra Wasążnik (Fundacja Pole Dialogu)

    Przyjrzymy się różnym modelom pracy z dziećmi i młodzieżą, budowania atrakcyjnych przestrzeni przeznaczonych dla tych grup. Jakie są korzyści z tworzenia takich miejsc? Jak budować partnerskie relacje z młodymi ludźmi? Specyficzną grupą młodzieży są osoby, które doświadczyły migracji. Prześledzimy, jak dzieci z Ukrainy i Białorusi uczestniczą w warszawskiej kulturze.
     
  • Wdrożenia (cz. 1)

    Panelistki: 
    - dr hab. prof. UWr Ewa Banaszak (Uniwersytet Wrocławski)
    - Agata Bisping (Krakowskie Biuro Festiwalowe)
    - dr hab. prof. UWr Julita Makaro (Uniwersytet Wrocławski)
    - Carolina Pietyra (Krakowskie Biuro Festiwalowe)

    W tej sesji zastanawiamy się nad rolą instytucji kultury w procesach wdrażania zmian w funkcjonowaniu miast i politykach miejskich - na podstawie procesów badań i innowacji łączących partycypacyjne badania w działaniu (PAR), cele zrównoważonego rozwoju (SDG), Art Based Research (ABR), nauki o przyszłości (FST) oraz AI. Dyskutujemy także, jak etycznie dostrzegać, doceniać i włączać rozproszone praktyki niewidzialnej pracy na rzecz instytucji kultury.
     
  • Varia (cz. 1)

    W sesji Varia zaprezentowane zostaną cztery wystąpienia:
    - Anna Karpińska (Uniwersytet SWPS): Ilu jest artystów i co z tego wynika? O badaniu, które ma rewolucyjne znaczenie.
    - dr Dawid Krysiński (Uniwersytet Wrocławski): Hit czy kit? Wielowymiarowa analiza doświadczania wydarzeń teatralnych widzów teatru muzycznego Capitol we Wrocławiu.
    - dr Katarzyna Lewandowska (Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN): Kiedy frekwencja i demografia to za mało. Ogólnopolska Segmentacja Uczestników Kultury 2025 jako droga do zrozumienia publiczności.
    - dr Agnieszka Szostak (Stowarzyszenie Instytut Badań Organizacji Kultury - IBOK): Czy i co zmieniło się badaniach instytucji kultury w ostatnich 5 latach?

12:30-13:30 | obiad  


13:30-15:00SESJE TEMATYCZNE III

  • Lokalność (cz.3)

    Paneliści i panelistki: 
    - dr Agata Krajewska-Mikosz (Instytut Sztuki PAN)
    - dr Aleksandra Paprot-Wielopolska (Uniwersytet Gdański) 
    - Piotr Walkowiak (Uniwersytet Szczeciński)

    Patrzymy na lokalne dziedzictwa i tożsamości: instytucjonalne ramy dla zespołów folklorystycznych i ich wpływ na repertuar i „sceniczność”, symboliczne mapy osiedla Skolwin budowane w interakcjach oraz rozpoznanie niematerialnego dziedzictwa Gdańska (i narzędzi jego ochrony). Chcemy sproblematyzować relację między lokalną kulturą a lokalnymi instytucjami kultury i dyskutować o tym, jak dobrze ją kształtować.
     
  • Wdrożenia (cz.2)

    Paneliści i panelistki: 
    - Wojciech Gorczyca (Fundacja Obserwatorium)
    - Małgorzata Hajto (Ośrodek Kultury Norwida w Krakowie)
    - dr Jarosław Klaś (Ośrodek Kultury Norwida w Krakowie)

    Pokazujemy narzędzia strategiczne i partycypacyjne, projektowane z myślą o wdrożeniu wniosków badawczych w instytucjach kultury: autorski Model Trendów, umożliwiający odniesienie poziomu zmian społecznych na funkcjonowanie konkretnych instytucji w ich specyficznym kontekście, a także przypadek Laboratorium Odporności Kulturowej w Nowej Hucie, w którym metodami partycypacyjnych badań w działaniu (PAR) oraz badań opartych na sztuce zbierano oczekiwania wobec lokalnych ośrodków kultury. 
     
  • Rezyliencja

    Paneliści i panelistki: 
    - dr Karolina Grabowska-Garczyńska (Narodowy Instytut Dziedzictwa) 
    - dr Anna Kozioł-Słupska (Narodowy Instytut Dziedzictwa) 
    - Bartosz Rief (Europejskie Centrum Solidarności) 
    - Joanna Tabaka (niezależna badaczka)

    Rozmawiamy o roli instytucji kultury w obliczu kryzysu klimatycznego. W jaki sposób projektować i wdrażać rozwiązania zrównoważonego rozwoju? Skupiamy się na procesie przemian samych instytucji, roli ich pracowników oraz organizatorów, sieciach współpracy, ale także na odpowiedzialności społecznej: upowszechnianiu wiedzy o zmianach klimatu i wzmacnianiu lokalnej rezyliencji.
     
  • Praca w kulturze (cz. 2)

    Paneliści i panelistki: 
    - Karolina Dziełak-Żakowska (Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego)
    - dr hab. Mariusz Dzięglewski (Uniwersytet Jagielloński, includLab)
    - dr Grzegorz Jankowicz (Instytut Książki)
    - dr Krystyna Mogilnicka (Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego)

    Będziemy kontynuowali rozmowę o warunkach pracy w kulturze na dwóch konkretnych przykładach: sytuacji osób tworzących książki oraz osób producenckich w teatrze i sztukach performatywnych. 
    W odniesieniu do pierwszych, dyskusja dotyczy przede wszystkim sytuacji materialnej tej grupy, narażonej na skutki deregulacji rynku i brak systemowej ochrony. W przypadku drugich rozmawiamy m.in. o autodefinicji tej grupy i roli badań w jej budowaniu.
     
  • Varia (cz. 2)

    W sesji Varia zostaną zaprezentowane cztery wystąpienia:
    - Justyna Łukaszewska-Haberkowa (Fundacja Haberkuli): Łącząc naukę i praktykę: innowacyjne metody badania niematerialnego dziedzictwa kulturowego
    - Anna Majewska (Współmyślenia), dr Zofia Reznik (Współmyślenia): Współmyślenia: badania artystyczne jako część dynamiki badań kultury w Polsce
    - Michał Rypel (Księże w Pełni): Audiosfera wrażliwości: jak mikrofon zmienia perspektywę na przestrzeń kultury
    - Ewa Kaucz (Dyrektor Zarządzająca Concordia Design Wrocław), Piotr Penar (CEO Ludus AI): „We did it in Poland” - jak Concordia Design wspiera sektory kreatywne na przykładzie współpracy z Ludus AI

15:00-16:00PANEL IV: Autorskie podsumowania II Forum NOK

Panel podsumowujący II Forum Narodowego Obserwatorium Kultury będzie okazją do autorskich refleksji panelistów i panelistek na temat idei wydarzenia, jego formuły, tematyki oraz przebiegu. Uczestnicy odniosą się do najmocniejszych punktów Forum a także wskażą obszary wymagające dalszego rozwoju w zakresie tematów istotnych dla środowiska kultury – a które wybrzmiały podczas spotkania. Panel ma nie tylko zamknąć tegoroczną edycję, ale także nadać impuls do dalszych, strategicznych działań.

Paneliści i panelistki:

  • dr hab. Mikołaj Lewicki (Uniwersytet Warszawski)
  • dr Bartek Lis (Instytut Kultury Miejskiej Gdańsk)
  • prof. dr hab. Cezary Obracht-Prondzyński (Uniwersytet Gdański / Instytut Kaszubski, etnotank.pl)
  • Bogna Świątkowska (Fundacja Bęc Zmiana)

OFICJALNE ZAKOŃCZENIE FORUM 


16:00 | kawa

 

Zastrzegamy możliwość zmiany programu.