Ogłaszamy program XV Giełdy Projektów „animacja + wspólnota”
Narodowe Centrum Kultury, Miejski Dom Kultury w Bielsku-Białej oraz Regionalny Ośrodek Kultury w Bielsku-Białej ogłaszają program XV Giełdy Projektów „animacja + wspólnota”, która odbędzie się w dniach 14-16 października 2026 roku w Bielsku-Białej. Rejestracja na wydarzenie rozpocznie się 3 września i potrwa do 11 września 2026 roku.
Zachęcamy do zapoznania się z programem.

Pobierz program Giełdy Projektów:
Pobierz plik Program Giełdy Projektów 2026 (PDF 1.69 MB)Program XV Giełdy Projektów "animacja + wspólnota”
DZIEŃ 1
14.10.2026
WIZYTY STUDYJNE
10:00–18:00
- Wspólnie, lokalnie, kulturalnie – Żywiec
- Siła tożsamości – Wilamowice
- Zakorzenieni lokalnie – Cięcina i Węgierska Górka
- Miasto żywego dziedzictwa – Cieszyn
- Miejski aktywizm – Bielsko-Biała
- Kultura a natura. Wspólnota zakorzeniona w naturze – Bielsko-Biała
- Sztuka włączania – Bielskie Stowarzyszenie Artystyczne „Teatr Grodzki”
19:00–22:00 Góralska Potańcówka ze Składem Niearchaicznym
NovaPatria, ul. Wzgórze 19, 43-300 Bielsko-Biała
DZIEŃ 2
15.10.2026
SESJA PLENARNA I POSTEROWA
Bielskie Centrum Kultury, ul. Juliusza Słowackiego 27, 43-300 Bielsko-Biała
08:00–10:00 – Rejestracja i poranna kawa
10:00–10:30 – Oficjalne otwarcie Giełdy
10:30–11:00 – TEDx otwarcia: Dlaczego w kulturze wszystko zaczyna się od bycia razem? Wspólnota jako przestrzeń sprawczości i zmiany – dr Olga Napiontek
11:00–11:30 – Prezentacja projektów cz. 1
11:30–12:15 – Przerwa kawowa
12:15–13:45 – Prezentacja projektów cz. 2
13:45–14:00 – Czas na przejście na obiad do Domu Kultury im. Wiktorii Kubisz "Kubiszówka", ul. Juliusza Słowackiego 17, 43-300 Bielsko-Biała
14:00–15:15 – Obiad
15:15–15:30 – Czas na przejście na sesję stolikową / posterową do Bielskiego Centrum Kultury, ul. Juliusza Słowackiego 27, 43-300 Bielsko-Biała
15:30–17:00 – Sesja posterowa i stolikowa
19:00–22:00 – Spotkanie Integracyjne w Celnej 10
Restauracja Celna 10, ul. Celna 10, 43-300 Bielsko-Biała, Woj Śląskie
DZIEŃ 3
16.10.2026
WARSZTATY
08:30–09:00 – Czas na poranną kawę – Bielskie Centrum Kultury, ul. Juliusza Słowackiego 27, 43-300 Bielsko-Biała
09:00–10:30 – Rozmowa moderowana: Kreowanie wspólnoty. Jak publiczne instytucje kultury mogą budować spójność społeczną na poziomie lokalnym?
10:30–11:00 – Czas na przejście na warsztaty
11:00–14:00 – BLOK WARSZTATÓW
Wspólnota miejsca – animacja korzystająca z zasobów lokalnych i natury
- „Rozmowa Moderowana „Przestrzeń mówi: animacja kulturowa w interpretacji lokalności i tradycji”
Moderator: Szymon Brandys
Goście / Gościnie: dr Małgorzata Kierś, Barbara Rosiek, prof. Karol Daniel Kadłubiec, Andrzej Peć, Aneta Legierska – Bujok - „Miejsce Pracuje. Jak dziedzictwo kultury przemysłowej buduje wspólnotę?” - Adam Hajduga
Wspólnota odbiorców – animacja wzmacniająca więzi społeczne
- „Patronat społeczny: Praktykujemy!” – Karolina Michocka, Oksana Kolisnyk
- „Nie rób wydarzeń. Buduj relacje. Współtworzenie, sprawczość i oddawanie przestrzeni młodym ludziom” – Aleksandra Tarnawa
Wspólnota różnorodna i inkluzywna – budowanie relacji ponad podziałami
- "Program „Muzeum dla demencji”. O czerpaniu z zasobów i kompetencji” – Barbara Wrona
- „Teatr bez barier – sztuka, integracja i włączenie na przykładzie działalności Teatru Fabryka przy BSA Teatr Grodzki” – Aleksandra Małecka, Natalia Smyk
Wspólnota animatorów i animatorek – dobrostan, wsparcie, współdziałanie
- „Regeneracja, balans i granice: jak dbać o siebie w działaniu na rzecz innych?” – Justyna Kudelska
- "Ruchowe praktyki wytchnieniowe. O dobrostanie i pracy z ciałem w animacji kultury" – Marta Wołowiec
Wspólnota otwarta – współpraca, międzynarodowość, wymiana
- "Spotkania Wielokulturowe w małych społecznościach" – Karolina Suska
- "Warsztat Tkania Wspólnoty” – Krzysztof Słaboń, Sonia Słaboń
- Bielsko-Biała - doświadczenia Polskiej Stolicy Kultury – spotkanie z przedstawicielami Miasta Bielsko-Biała
- Międzynarodowa sesja networkingowa
14:00–14:45 – przerwa kawowa
14:45–15:30 – Podsumowanie Giełdy Projektów i wspólna animacja
Prowadzące animację: Aleksandra Małecka, Natalka Smyk
Szczegółowe informacje o punktach programu i miejscach realizacji znajdziesz w aplikacji konferencyjnej.
Centrum Archiwistyki Społecznej
Pamięciownik
Pamięciownik aktywizuje mieszkańców wokół lokalnego dziedzictwa. W mobilnym pawilonie wspólnie tworzą oni wystawy z rodzinnych fotografii, dokumentów i wspomnień. Projekt buduje poczucie przynależności, wzmacnia archiwa społeczne i chroni lokalną pamięć.
Centrum Kultury Nowy Pafawag
Tkanki miejskie - sztuka budowania relacji
Tkanki miejskie – sztuka budowania relacji to projekt, u którego podstaw leży przekonanie, że bardzo lubimy wrocławskie osiedle Nowy Dwór, na którym pracujemy, mieszkańcy cenią sobie miejsce, w którym żyją, a kultura wcale nie musi odbywać się w murach instytucji kultury. W ramach trzydniowego festiwalu zapraszamy mieszkańców i mieszanki oraz artystów i artystki do działań, które stwarzają warunki do spotkania, budują zaufanie, podtrzymują lokalną pamięć i pomagają mieszkańcom odzyskiwać poczucie sprawczości wobec miejsca, w którym żyją. Tkanki miejskie są dla nas afirmacją osiedlowej tożsamość, świętem sąsiedzkich relacji i wyjściem poza tradycyjne sposoby działania centrum kultury.
Fundacja "POGRANICZE"
Pracownia Motyla w Podróży
„Pracownia Motyla w Podróży” tworzy przestrzeń, która łączy osoby z niepełnosprawnością intelektualną i artystów we wspólnym procesie twórczym. Poprzez improwizację oraz eksperymenty wokalne i ruchowe uczestnicy poszukują własnego języka artystycznego, tworząc autorskie utwory muzyczne i działania performatywne.
Karolina Kasprzak
Alternatywna socjoterapia - zajęcia teatralne
Autorski projekt Karoliny Kasprzak łączy socjoterapię i teatr z młodzieżą zagrożoną wykluczeniem. Uczestniczki w procesie grupowym współtworzą spektakl i przekształcają własne doświadczenia w sztukę. Dzięki temu odkrywają swoje zasoby, budują wspólnotę, rozwijają sprawczość i nową narrację o sobie.
Małopolski Instytut Kultury w Krakowie
Małopolska. Kultura Wrażliwa
Program „Małopolska. Kultura Wrażliwa” uczy, że kultura opiera się na relacjach. Wspólnie z koordynatorkami i koordynatorami dostępności i z osobami samorzeczniczymi o różnych potrzebach, w tym z niepełnosprawnościami współtworzymy przestrzenie dostępne, gościnne i otwarte w sektorze kultury.
Muzeum Narodowe w Krakowie
uŻYJ muzeum
uŻYJ muzeum to projekt partycypacyjny, w ramach którego razem z młodzieżą przygotowaliśmy ofertę nowych, eksperymentalnych zajęć dla grup szkolnych w galeriach Muzeum Narodowego w Krakowie. Ważną ideą było dla nas traktowanie muzeum jako przestrzeni wspólnej, z której młodzi ludzie mogą swobodnie czerpać i korzystać.
Regionalne Centrum Kultur Pogranicza
Gwiazdozbiór
Gwiazdozbiór to otwarty model edukacyjny współtworzony z osobami o zróżnicowanych potrzebach. Łączy warsztaty inspirowane sztuką i codziennością z autorską grą z tyflografikami i wspólnym tworzeniem scenariuszy zajęć, które dziś są testowane i rozwijane przez edukatorów z całej Polski.
Stowarzyszenie Lokalnych Ośrodków Twórczych
Slot Art Festival
Jak festiwal może wspierać rozwój wspólnot lokalnych? SLOT od ponad 30 lat gromadzi kilka tysięcy osób, które na tydzień budują efemeryczną wioskę - wspólnie pracując, mieszkając i tworząc. Z tych doświadczeń powstał Warsztat Tkania Wspólnoty - praktyka, którą możesz zaprosić do swojej społeczności.
Śląski Związek Chórów i Orkiestr
Międzynarodowy Festiwal NOC CHÓRÓW w Rudzie Śląskiej
NOC CHÓRÓW to 45 koncertów w 15 miejscach koncertowych jednocześnie; to unikatowe połączenie dziedzictwa niematerialnego - śpiewu kolektywnego z materialnym - industrialnymi zabytkami Rudy Śląskiej. Tu muzyka jest dla wszystkich, a najbardziej dla zaskoczonego przechodnia wracającego po pracy do domu.
Towarzystwo Inicjatyw Twórczych "ę"
Patronat społeczny w Kaliszu i Świdnicy
Towarzystwo Inicjatyw Twórczych „ę” przetestowało w Kaliszu i Świdnicy patronat społeczny – model, w którym grupy mieszkańców towarzyszą osobom z doświadczeniem migracji w odnalezieniu się w codziennym życiu. To proces oparty na relacjach, wzajemnym uczeniu się i budowaniu lokalnej wspólnoty.
Barbara Englender
Bojanie o Ochojcu
„Bojanie o Ochojcu” to projekt dotyczący historii jednej z dzielnic Rybnika. Wspólnie z mieszkańcami, biorącymi udział w warsztatach, stworzyliśmy ściankę wspomnień oraz albumik. Realizacja projektu pokazała, jak wielkie może być zaangażowanie uczestników i jak ciekawe historie kryją się w Ochojcu.
Fundacja Earth - Heart
hejTUjestem – wspólnota w działaniu. Teatr forum jako narzędzie budowania relacji i przeciwdziałania przemocy
Nie uczymy młodych ludzi, jak żyć. Tworzymy przestrzeń, w której odkrywają, jak zmieniać świat. Projekt Fundacji EARTH-HEART dla młodzieży, szkół i lokalnych partnerów. Łączy Teatr Forum, profilaktykę przemocy i współpracę instytucji. Młodzież szuka rozwiązań i buduje wspólnotę.
Gdański Archipelag Kultury
Potwory z Szafy
Cykl filmowy Potwory z szafy stanowi wyjątkowe połączenie performansu drag na żywo, wykładu performatywnego i projekcji kina gatunkowego. Wydarzenie ma charakter rozrywkowo-edukacyjny i jest tworzone z myślą o trójmiejskiej publiczności queerowej. Pomysłodawcą cyklu jest Marcin Zwolan, pracownik Gdańskiego Archipelagu Kultury.
Koło Gospodyń Wiejskich wsi Kadłub Wolny
Pleciemy więzi - moc wsparcia
Wspólnota zbudowana 420 lat temu stała się scenariuszem współczesnego działania. Mieszkańcy Kadłuba Wolnego wspólnie stworzyli film „1605. Kadłub Wolny- razem przez wieki”, odkrywając, że największym dziedzictwem nie jest historia, lecz ludzie, którzy nadal potrafią działać razem.
Międzynarodowe Centrum Kultury Nowy Teatr
Teatr od Pierwszego Wejrzenia
Projekt łączy dorosłych z grup, które na co dzień rzadko się spotykają. Formuła speed friendingu, wspólne spektakle, posiłek, warsztaty, rozmowy tworzą przestrzeń wspólnego bycia wokół sztuki. Projekt pokazuje, że spotkanie nie zawsze musi być łatwe, by było wartościowe.
Ośrodek Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora CRICOTEKA
Dzikie harce. Wystawa dla dużych i małych
Dzikie harce. Wystawa dla dużych i małych powstała we współpracy Cricoteki oraz Fundacji A Sztuka? Sztuka współczesnych artystów staje się przestrzenią eksperymentu. Wystawę współtworzyły też dzieci, które mówiły: Ciekawi mnie litera A, cytryny oraz piana. Zrodzona z dziecięcej perspektywy zaprasza do wspólnego tworzenia i odkrywania sztuki.
Stowarzyszenie Big Picture
Animacja poklatkowa
Animacja poklatkowa, czyli animacja od klatki do klatki, w jednym bloku z lat 60. w centrum Białegostoku. Stowarzyszenie Big Picture poprzez współtworzenie ogrodu społecznego, organizację pikników, koncertów i spotkań wśród zieleni, zbudowało relacje sąsiedzkie i przywróciło poczucie sprawczości.
Stowarzyszenie Inicjatyw Twórczych Manowce
Hidden Chełmno - immersja i tożsamość
Hidden Chełmno to projekt pracujący z żywą tradycją i twórczością młodych. Tworzymy immersyjne etno-spacery performatywne dla turystów i mieszkańców, a dzięki projektom wzmacniamy umiejętności miękkie i rozwijamy pasje o specjalistyczne warsztaty artystyczne. Inspirujemy do twórczości i pokazujemy, że dziedzictwo może być źródłem nowych pomysłów i energii dla miasta.
Śląski Teatr Lalki i Aktora Ateneum
ReFORMA
Projekt integrował i wzmacniał animatorów kultury, którzy wykorzystują w swojej pracy narzędzia właściwe dla pedagogiki teatru. Zrealizowaliśmy i warsztaty i konsultacje, które dawały narzędzia do tego by prowadzić teatr amatorski oraz wykorzystywać formy teatralne podczas zajęć integracyjnych i rozwojowych. Planując działania nie spodziewaliśmy się, że spośród kilkudziesięciu uczestników wyłoni się grupa, która będzie brać udział prawie we wszystkich spotkaniach i stworzy silną społeczność.
TR Warszawa
Teatralna Rada Młodych TR Warszawa
Zaproszenie do aktywnego udziału w życiu TR Warszawa oraz współtworzenia oferty edukacyjnej i artystycznej. TRM to ciało doradcze składające się z przedstawicieli_ek młodego pokolenia, którzy zyskują przestrzeń do wyrażania swoich opinii i dzielenia się pomysłami.
Wspólnota miejsca – animacja korzystająca z zasobów lokalnych i natury
1. Rozmowa moderowana „Przestrzeń mówi: animacja kulturowa w interpretacji lokalności i tradycji”
Moderator: Szymon Brandys
Goście / Gościnie: dr Małgorzata Kierś, Barbara Rosiek, prof. Karol Daniel Kadłubiec, Andrzej Peć, Aneta Legierska – Bujok
W jaki sposób miejsca, krajobrazy, lokalne historie i tradycje stają się inspiracją dla działań animacyjnych? Podczas rozmowy moderowanej uczestnicy i uczestniczki spojrzą na lokalność jako żywe źródło kultury, pamięci i społecznego zaangażowania. Goście podzielą się doświadczeniami związanymi z odkrywaniem oraz twórczym wykorzystywaniem dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego w pracy z mieszkańcami. Spotkanie będzie okazją do refleksji nad tym, jak budować wspólnotę poprzez dialog z miejscem, jego historią i współczesnością.
2. Miejsce Pracuje. Jak dziedzictwo kultury przemysłowej buduje wspólnotę? - Adam Hajduga
Dziedzictwo przemysłowe to nie tylko budynki, maszyny i historia. To także pamięć, emocje, doświadczenia byłych pracowników i pracownic, mieszkańców i mieszkanek współczesnych „pasów rdzy”. To potencjał do budowania nowych relacji. Podczas warsztatu uczestnicy przeanalizują, w jaki sposób dawne miejsca pracy mogą stać się przestrzeniami współdziałania, odbudowywania lub wzmacniania lokalnej tożsamości oraz tworzenia wspólnot tam, gdzie procesy deindustrializacji doprowadziły do rozpadu dawnego społecznego świata. W oparciu o doświadczenia Szlaku Zabytków Techniki, INDUSTRIADY, Muzeum Hutnictwa, dziedzictwa tarnogórskich kopalń oraz projektów europejskich wspólnie poszukamy odpowiedzi na pytanie co sprawia, że jedne miejsca angażują ludzi, a inne pozostają jedynie zabytkami. Rezultatem warsztatu będzie wypracowanie pomysłów na działania animacyjne wykorzystujące lokalne dziedzictwo, w szczególności kultury przemysłowej, często postrzegane jako trudne, nieatrakcyjne lub niechciane, jako narzędzie budowania relacji, współpracy i zaangażowania społeczności lokalnych.
dr Adam Hajduga – socjolog, ekspert i propagator dziedzictwa kultury przemysłowej, doktor nauk społecznych Uniwersytetu Śląskiego. Od trzech kadencji pełni funkcję wiceprezydenta Europejskiego Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego (European Route of Industrial Heritage – ERIH), będącego Szlakiem Kulturowym Rady Europy.
Jest współtwórcą i wieloletnim koordynatorem wielokrotnie nagradzanego Szlaku Zabytków Techniki województwa śląskiego oraz jego flagowego święta, INDUSTRIADY – największego festiwalu dziedzictwa przemysłowego w Europie Środkowo-Wschodniej.
Od początku 2025 r. jest dyrektorem samorządowej instytucji kultury „Szyb Staszic w Tarnowskich Górach”, której nadrzędnym celem jest rewaloryzacja Stacji Wodociągowej Staszic, obiektu objętego wpisem na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Od połowy 2026 r. ponownie odpowiada również za rozwój i koordynację Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego.
Jest także członkiem Zarządu Lokalnej Organizacji Turystycznej „Miasta Gwarków”, aktywnie zaangażowanym w rozwój turystyki kulturowej oraz promocję dziedzictwa obszaru UNESCO w Tarnowskich Górach.
Wykładowca akademicki, prelegent konferencji międzynarodowych oraz autor publikacji naukowych i eksperckich. W swojej działalności konsekwentnie łączy zagadnienia dziedzictwa, kultury i turystyki z aktywnym zaangażowaniem społeczności lokalnych, pozostając silnie związanym z historią, tożsamością i krajobrazem kulturowym Górnego Śląska.
Wspólnota odbiorców – animacja wzmacniająca więzi społeczne
3. „Patronat społeczny: Praktykujemy!” – Karolina Michocka, Oksana Kolisnyk
Społeczeństwo przyszłości to społeczeństwo wielokulturowe, a instytucje kultury mogą odegrać ważną rolę w budowaniu lokalnych wspólnot, w których nowi i dotychczasowi mieszkańcy spotykają się i działają razem. Warsztat pozwoli przyjrzeć się potencjałowi, który już istnieje wokół naszych instytucji – ludziom, relacjom, miejscom i lokalnym partnerstwom – oraz poznać patronat społeczny jako sposób na wykorzystanie tych zasobów w procesie integracji. Spotkanie będzie przestrzenią do wymiany doświadczeń i zastanowienia się, jak podobne działania mogą rozpocząć się we własnej miejscowości.
Oksana Kolisnyk – absolwentka kulturoznawstwa i sztuk społecznych, szkoły trenerek i trenerów grup wsparcia, studentka arteterapii, animatorka oraz realizatorka projektów na rzecz osób z doświadczeniem migracji i uchodźstwa. Rozwija model patronatu społecznego w Polsce w Towarzystwie Inicjatyw Twórczych “ę” .
Kalina Michocka – koordynatorka projektów społecznych i animatorka związana z Kaliszem. W latach 2019-2025 współtworzyła Dom Sąsiedzki w Kaliszu gdzie rozwijała inicjatywy sąsiedzkie, integracyjne i kulturalne. Prowadzi projekty włączające osoby migranckie i uchodźcze w życie lokalnej społeczności – koordynowała m.in. wdrażanie modelu patronatu społecznego oraz konwersacji seniorsko-migranckich w Kaliszu. Pracuje na styku aktywizmu miejskiego, edukacji obywatelskiej i animacji kultury.
4. Nie rób wydarzeń. Buduj relacje. Współtworzenie, sprawczość i oddawanie przestrzeni młodym ludziom – Aleksandra Tarnawa
Warsztat oparty na doświadczeniach Punktu 11 – miejsca tworzonego przede wszystkim z myślą o młodych ludziach, które rozwijało się razem z nimi, bez gotowej instrukcji i zamkniętej formuły działania. Punktem wyjścia będzie pytanie, co się zmienia, kiedy młodzi przestają być tylko odbiorcami, a stają się współtwórcami – dostają przestrzeń, zaufanie i realny wpływ na to, co się w niej dzieje.
Punkt 11 potraktujemy jako laboratorium kultury – miejsce testowania pomysłów, prototypowania i otwartości na zmiany. Na konkretnych przykładach pokażemy, jak konsekwentne budowanie relacji może prowadzić od małych, czasem eksperymentalnych działań do trwałych projektów, partnerstw i większej sprawczości młodych ludzi.
Spotkanie połączy krótkie wprowadzenie i przykłady z działalności Punktu 11 z moderowaną rozmową, wymianą doświadczeń oraz grą symulacyjną. Wspólnie zastanowimy się, jak rozpoznawać potencjał ludzi, miejsc i istniejących zasobów, jak je ze sobą łączyć i jak tworzyć warunki, w których młodzi ludzie mogą nie tylko uczestniczyć, ale również inicjować i rozwijać własne działania.
Aleksandra Tarnawa – menedżerka kultury, kuratorka, edukatorka i graficzka. Absolwentka informacji naukowej i bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Śląskiego. Ukończyła studia podyplomowe z wiedzy o kulturze i etyki oraz grafiki komputerowej, a także liczne kursy z zakresu edukacji, kultury i technologii informacyjnej. Nauczycielka dyplomowana z 13-letnim stażem pracy w szkole, gdzie była opiekunką samorządu uczniowskiego oraz realizowała projekty edukacyjne, w tym projekty międzynarodowe Erasmus+.
W 2021 roku, jako kierowniczka Punktu 11, stworzyła to miejsce od podstaw. Budowała jego program, zespół i sieć partnerstw oraz inicjowała i realizowała projekty artystyczne, edukacyjne i społeczne, szczególnie te angażujące młodzież. Obecnie jest pełnomocniczką dyrektora Bielskiego Centrum Kultury ds. rozwoju street artu i aktywizacji artystycznej przestrzeni ul. 11 Listopada.
Kuratorka i koordynatorka licznych wystaw, debat, spektakli oraz przedsięwzięć artystycznych, w tym wystaw i interwencji artystycznych realizowanych w przestrzeni publicznej. Do zrealizowanych przez nią projektów należą m.in. „Shorty Obywatelskie”, „Przystanek: Sztuka”, „Kierunek: Sztuka” i „T-Shirt Story”. Była również również kuratorką i koordynatorką projektu „Autobus Bielsko-Biała PSK 2026”. Współtworzyła zespół oraz aplikację Bielska-Białej do tytułu Europejskiej Stolicy Kultury 2029, a obecnie jest zaangażowana w realizację programu Polskiej Stolicy Kultury 2026.
Do 2024 roku pełniła funkcję prezeski Fundacji Śląskie Obrazy. Zrealizowała w jej ramach m.in. „Festiwal Sztuki Wysokiej”, „Wędrujące obrazy” oraz projekt „Galeria Sztuki Współczesnej w VIII LO w Bielsku-Białej”, sfinansowany z Budżetu Obywatelskiego Bielska-Białej
Wspólnota różnorodna i inkluzywna – budowanie relacji ponad podziałami
5. "Program „Muzeum dla demencji”. O czerpaniu z zasobów i kompetencji." – Barbara Wrona
Wychodząc od badań w zakresie neuroestetyki (dziedzina nauki badająca neuronalne i biologiczne podstawy przeżyć estetycznych) prowadząca nakreśli w jaki sposób człowiek odbiera dzieła sztuki. Dalej, nawiąże do metod niefarmakologicznych oddziaływań wobec osób z demencją, jak również ich partnerów w opiece, które możliwe są do wykorzystania w przestrzeniach instytucji kultury. Przedstawiając programy oraz projekty, które zostały wdrożone przez: galerie sztuki, muzea, biblioteki, skanseny, na całym świecie, położy nacisk na możliwości wykorzystania ich w warunkach polskich. Zwróci uwagę na potencjał: opowieści, obrazu, tekstu literackiego, dzieł haptycznych, zasobów etnograficznych i innych, w działaniach wspierających osoby, u których zachodzi proces zmian poznawczych. Jednocześnie przekonując słuchaczy o potencjale dziedzictwa kulturowego w pracy z osobami, które pozostają w relacji opieki.
dr Barbara Wrona – w swojej pracy badawczej stara się łączyć elementy bioetyki i neuroestetyki z tematyką opieki oraz chorób mózgu. Łączy tematykę wpływu sztuki i kultury z problematyką zdrowia i dobrostanu człowieka. Edukatorka i autorka publikacji i programów wspierających instytucje kultury w pracy z osobami z demencją. Dwukrotna stypendystka Ministra Kultury, koordynatorka licznych projektów międzynarodowych na rzecz seniorów i osób z niepełnosprawnościami poznawczymi. Mentorka i współautorka programu „Muzeum dla demencji” realizowanego przez Muzeum Śląskiego w Katowicach. Współpracuje z Fundacją Kobiety w opiece. Członkini Kolektywu Instytutu Dobrej Śmierci. Jej projekty mają na celu edukację i integrację osób w każdym wieku, w celu zmiany kultury opieki.
6. "Teatr bez barier – sztuka, integracja i włączenie na przykładzie działalności Teatru Fabryka przy BSA Teatr Grodzki" – Aleksandra Małecka, Natalia Smyk
Warsztaty rozpoczną się krótkim wprowadzeniem teoretycznym dotyczącym działalności Teatru Fabryka oraz jego podejścia do integracji, włączania różnorodnych grup odbiorców i aktywnego, świadomego budowania publiczności, ukierunkowanego na niwelowanie barier w dostępie do kultury i sztuki. Następnie uczestnicy wezmą udział w praktycznym warsztacie teatralnym skupionym na budowaniu wspólnotowości, zaufania i poczucia grupy. Ćwiczenia będą jednocześnie okazją do doświadczenia metod pracy wykorzystywanych na co dzień w Teatrze Fabryka oraz refleksji nad tym, jak teatr może stawać się przestrzenią spotkania, współpracy i realnego włączenia.
Prosimy uczestników o posiadanie wygodnych ubrań – będzie to warsztat praktyczny.
Aleksandra Małecka – instruktorka teatralna, animatorka kultury i pedagożka teatru z 11 letnim doświadczeniem w pracy z młodymi twórcami oraz społecznościami lokalnymi, kierownik artystyczny Teatru Fabryka (Bielsko-Biała). Od 2015 roku aktywnie prowadzi i rozwija dziecięce i młodzieżowe grupy teatralne (w tym Teatr eF).
Absolwentka animacji społeczno-kulturowej na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Jej artystyczny dorobek obejmuje premiery prezentowane na wielu prestiżowych festiwalach teatralnych w Polsce i za granicą (między innymi: Belgia, Słowacja, Chiny, Niemcy), a spektakle były wielokrotnie nagradzane i zapraszane do międzynarodowych programów artystycznych.
Natalka Smyk – animatorka kultury, pedagożka teatru, absolwentka pedagogiki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Od 2017 roku pracuje z dziećmi, młodzieżą, osobami dorosłymi, prowadząc działania teatralne dostępne i otwarte dla osób o zróżnicowanych potrzebach.
Od 2019 roku związana z Teatrem „eF” w Bielsku-Białej. Kierowniczka artystyczna Teatru Fabryka działającego w strukturach Bielskiego Stowarzyszenia Artystycznego „Teatr Grodzki”. Stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w programie „Kultura w sieci” (2020). Założycielka Domowego Teatru Lalek, w ramach którego realizuje autorskie spektakle lalkowe.
Wspólnota animatorów i animatorek – dobrostan, wsparcie, współdziałanie
7. "Regeneracja, balans i granice: jak dbać o siebie w działaniu na rzecz innych?" – Justyna Kudelska
Działanie na rzecz innych często wiąże się z dużym zaangażowaniem i odpowiedzialnością, ale łatwo w nim stracić z pola widzenia własne potrzeby. Warsztat będzie okazją do przyjrzenia się własnym źródłom energii, sygnałom przeciążenia oraz sposobom regeneracji, które pomagają działać długofalowo. Porozmawiamy również o stawianiu granic – w relacjach, współpracy i codziennym działaniu – bez poczucia winy i rezygnowania z tego, co dla nas ważne.
Uczestnicy i uczestniczki poznają praktyczne sposoby świadomego gospodarowania własną energią i budowania równowagi między zaangażowaniem a dbaniem o siebie. Warsztat będzie miał charakter praktyczny i refleksyjny, a jego celem jest znalezienie własnych, możliwych do zastosowania sposobów dbania o siebie w działaniu na rzecz innych.
Justyna Kudelska – menedżerka kultury z kilkunastoletnim doświadczeniem w animacji kulturalnej i społecznej. Coach, trenerka kompetencji miękkich. Założycielka marki Kultura na warsztat, wspierającej rozwój ludzi i organizacji działających w kulturze. Absolwentka filologii polskiej ze specjalizacją komunikacji społecznej oraz zarządzania kulturą, a także Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, gdzie ukończyła studia na kierunku Akademia Bezpiecznej Kultury: Komunikacja, bezpieczeństwo, dobrostan.
Przez kilka lat związana z Międzynarodowym Festiwalem Sztuki Lalkarskiej Teatru Banialuka, jako koordynatorka wydarzenia. Współpracowała przy projektach dofinansowanych m.in. przez MKiDN i NCK. Obecnie kierowniczka jednej z placówek Miejskiego Domu Kultury w Bielsku-Białej. Autorka projektu „Teatr w mieście. Naturalnie!” – nagrodzonego w plebiscycie Słoneczniki 2025 za najbardziej rozwojową inicjatywę dla dzieci w wieku 0–14 lat w województwie śląskim.
8. "Ruchowe praktyki wytchnieniowe. O dobrostanie i pracy z ciałem w animacji kultury" – Marta Wołowiec
Praktyczny warsztat będzie okazją do doświadczenia, w jaki sposób narzędzia zaczerpnięte z tańca, choreografii i improwizacji mogą wspierać osoby pracujące w obszarze kultury. Poprzez ruch będziemy doświadczać różnych jakości i poziomów intensywności – od pobudzenia po wyciszenie i odpoczynek – oraz badać relację z drugą osobą, przestrzenią i otoczeniem. Poznamy praktyki, które mogą wspierać samoregulację, pomagać w odzyskiwaniu skupienia i wytchnienia w codziennym trybie pracy. Improwizację potraktujemy jako sposób reagowania na zmieniającą się sytuację, podążania za impulsami i pozostawania przez chwilę w niewiedzy.
Warsztat nie wymaga wcześniejszego doświadczenia tanecznego.
Marta Wołowiec – choreografka, performerka i edukatorka. Fundatorka i prezeska Fundacji Łagodnie. Od wielu lat prowadzi warsztaty ruchowe dla osób o różnym doświadczeniu, rozwijając autorskie praktyki oparte na uważności, intuicyjnym ruchu, przyjemności i budowaniu świadomej relacji z ciałem. Jest autorką m.in. warsztatów „Otwarte Ciała”, w których ruch staje się przestrzenią odpoczynku, regeneracji, ciekawości oraz spotkania ze sobą i z innymi.
Traktuje ciało jako niewyczerpane źródło ruchu, ale także informacji o naszym stanie i samopoczuciu, a pracę z nim – jako sposób na lepsze rozpoznawanie własnych potrzeb i zaopiekowanie się sobą. Przez wiele lat pracowała w instytucji kultury, a obecnie działa w sektorze pozarządowym. Ukończyła kulturoznawstwo oraz zarządzanie kulturą i mediami na Uniwersytecie Jagiellońskim.
Wspólnota otwarta – współpraca, międzynarodowość, wymiana
9. "Spotkania wielokulturowe w małych społecznościach" – Karolina Suska
Praktyczne warsztaty poświęcone budowaniu otwartych i włączających przestrzeni do spotkania osób o różnych doświadczeniach, kulturach i historiach. Podczas spotkania wspólnie zastanowimy się, jak instytucje kultury mogą odpowiadać na zmieniającą się różnorodność lokalnych społeczności. Sięgniemy po doświadczenia i dobre praktyki projektu „Włączone”, przyglądając się temu, co pomaga budować relacje, zaufanie i poczucie przynależności. Porozmawiamy o barierach, które mogą sprawiać, że część mieszkańców nie uczestniczy w wielokulturowej ofercie instytucji kultury. Uczestnicy poznają konkretne pomysły i narzędzia do tworzenia wydarzeń, które nie tylko prezentują różnorodność, ale przede wszystkim umożliwiają ludziom (bez względu na ich pochodzenie) wspólne spotkanie i działanie.
Karolina Suska – socjolożka, edukatorka, tutorka. Absolwentka Szkoły Liderów PAFW, Akademii Liderów Kultury i Szkoły Trenerów. Przez 10 lat zarządzała instytucją kultury. Prowadzi działania aktywizujące społeczności skupione wokół domów i centrów kultury, a także realizuje warsztaty na rzecz rozwoju lokalnej współpracy. Lubi łamać konwenanse w kulturze i nie boi się wprowadzania zmiany. Trenerka m.in. w projektach: "Zaproś nas do siebie!", „Konwersja cyfrowa domów kultury", "B.L.I.S.K.O". Mentorka w programie „DK+”. Realizatorka wielu działań badawczych prowadzonych na rzecz instytucji kultury. Współtwórczyni projektu „Włączone”. Ambasadorka programu „Zakorzenione" oraz EPALE Polska. Nagradzana na poziomie lokalnym i krajowym za swoją aktywność społeczną i kulturalną.
10. Warsztat Tkania Wspólnoty – Krzysztof Słaboń, Sonia Słaboń
Wiele lat doświadczenia w tworzeniu festiwali, wydarzeń, przestrzeni edukacyjnych i sąsiedzkich, a także pracy z organizacjami społecznymi i biznesowymi prowadzą nas do przekonania, że potrzebujemy tworzyć wspólnoty. Takie, w których możemy rozwijać zaufanie do innych oraz praktykować umiejętność wspólnego bycia i działania. W czasach dominacji indywidualistycznego podejścia, narastającej epidemii samotności i polaryzacji potrzebujemy na nowo uczyć się bycia razem.
Zapraszamy Was do rozmowy – warsztatu o tym, jak tkać więzi, jak dbać o różnego rodzaju społeczności, zarówno trwałe, jak i tymczasowe.
Krzysztof Słaboń – facylitator, trener i praktyk budowania wspólnot. Od lat wspiera ludzi, zespoły i społeczności w tworzeniu relacji opartych na zaufaniu, współpracy i współodpowiedzialności. Pracował m.in. z Collegium Wratislaviense, Fundacją TDJ i Turqsową, był dyrektorem SLOT Art Festival oraz dyrektorem ds relacji społecznych w Fundacji Campus Bemke. Projektuje i prowadzi warsztaty, które pomagają rozwijać żywe, uczące się wspólnoty.
Sonia Słaboń – strateżka, facylitatorka, koordynatorka procesów z zakresu wdrażania innowacji i tworzenia komunikacji realizowanych dla firm i instytucji. Łączy analityczne podejście z empatią, kreatywnością, ciekawością i umiejętnością słuchania. Pracuje w metodologii Design Thinking i User Experience – wierzy, że tworzenie rozwiązań ukierunkowanych na użytkownika sprawdza się nie tylko jako strategia biznesowa, ale również jako skuteczne narzędzie budowania wartości w projektach społecznych i kulturalnych.
11. Bielsko-Biała - doświadczenia Polskiej Stolicy Kultury
Spotkanie z przedstawicielami Miasta Bielsko-Biała
Spotkanie z przedstawicielami Miasta Bielsko-Biała poświęcone realizacji projektu Polska Stolica Kultury. Okazja do poznania lokalnych doświadczeń, wymiany inspiracji i rozmowy o roli kultury w rozwoju miasta. Spotkanie dedykowane uczestnikom międzynarodowym, otwarte dla wszystkich uczestników Giełdy.
12. Międzynarodowa sesja networkingowa
Przestrzeń do nawiązywania kontaktów, wymiany inspiracji i rozmów o kulturze jako narzędziu budowania wspólnot. Spotkanie dedykowane uczestnikom zagranicznym, otwarte dla wszystkich uczestników Giełdy, rozwijające kluczowe tematy tegorocznego programu.
1. Wspólnie, lokalnie, kulturalnie – Żywiec
Miejsce: Żywiec (Skansen w Ślemieniu, MCK Klub „Papiernik”, Żywieckie Zakłady Papiernicze, Browar Żywiecki)
08:30 – zbiórka oraz przejazd do Ślemienia
09:30–11:00 – zizyta w Skansenie w Ślemieniu: Inspiracja dla projektów kulturowych i edukacyjnych
11:30–12:30 – prezentacja lokalnych projektów kulturalnych i warsztaty w Klubie „Papiernik”: wystąpienia przedstawicieli MCK i lokalnych stowarzyszeń, mówienie metod współpracy i finansowania projektów z lokalnym biznesem, warsztaty stemplowania toreb
12:45–13:45 – zwiedzanie wieży Żywieckiego Zakładu Papierniczego: historia zakładu i znaczenie przemysłu papierniczego dla miasta, prezentacja lokalnych działań kulturalnych
14:00–15:00 – obiad w lokalnej restauracji
15:30–17:30 – zwiedzanie Browaru Żywieckiego: historia browaru i jego znaczenie dla lokalnej kultury
17:30 – powrót do Bielska-Białej
2. Siła tożsamości – Wilamowice
Budowanie wspólnoty wokół miejsca – animacja korzystająca z zasobów lokalnych, dziedzictwa kulturowego, tradycji i folkloru regionu
Podczas wizyty zaprosimy Państwa do Wilamowic gdzie Wspólnota lokalna to zżyta społeczność, która pielęgnuje unikalną kulturę oraz własny język (wymysiöeryś). Życie kulturalne i społeczne koncentruje się wokół lokalnych stowarzyszeń i instytucji kultury, a najważniejszymi elementami tożsamości są m.in. strój, tradycyjny obrzęd śmiergustu,język oraz Zespół Pieśni i Tańca Wilamowice.
Centrum wydarzeń kulturalnych stanowi Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Wilamowicach. MGOK to przestrzeń „standardowej” działalności kulturalnej- warsztatów ceramicznych, szkoły muzycznej i innych aktywności kulturalnych.
Z kolei Muzeum Regionalne w Wilamowicach promuje tożsamość Wilamowian. Prowadzone są tam kursy stacjonarne i online języka wilamowskiego. Warsztaty tradycji lokalnej, m.in. warsztaty szycia stroju dla mieszkańców, spotkania z mistrzami tradycji czy nauka lokalnych rzemiosł.
10:00–10.45 – zbiórka i przejazd do Wilamowic
10:45–11:00 – przywitanie przy kawie i tradycyjnych wypiekach. Przywitają Was Urszula Kucharska – dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Wilamowicach oraz jej zastępczyni Gabriela Ryszka
11:00–11:30 – Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury jako miejsce budujące lokalną wspólnotę oraz przestrzeń spotkań i integracji lokalnej społeczności. Omówienie działalności MGOK oraz realizowanych projektów kulturalnych, warsztatowych i edukacyjnych. Dyskusja panelowa przy powitalnej filiżance kawy prowadzona przez przedstawicieli MGOK. Zwrócimy uwagę na doświadczenia MGOK w zakresie budowania wspólnoty mieszkańców wokół zasobów lokalnych, dziedzictwa kulturowego, tradycji i folkloru regionu.
11:30–11:45 – krótka przerwa oraz czas na przejście do Muzeum Kultury Wilamowskiej
11:45–12:30 – zwiedzanie ekspozycji stałej w Muzeum Kultury Wilamowskiej. Oprowadzać po wystawie będzie dyrektor Justyna Majerska-Sznajder
12:30–13:30 – „ Rewitalizacja kultury lokalnej a budowanie wspólnoty mieszkańców”. Prelekcję oraz rozmowę poprowadzi dr Tymoteusz Król i Justyna Majerska-Sznajder
13:30–14:00 – Regionalny Zespół Pieśni i Tańca „Wilamowice” jako przykład kulturowej transmisji międzypokoleniowej
14:00–14:15 – przejście na obiad do restauracji „Rogowa” (Rynek 4)
14:15–15.00 – obiad
15:00–15:30 – spacer kulturowy: Rynek→ centrum Wilamowic (Pomnik Arcybiskupa Józefa Bilczew-skiego)→budynek Urzędu Gminy i ochronka św. Anny (tzw. stara ochronka)→ ulica Kościelna i Plac kościelny → Sanktuarium Świętego Arcybiskupa Józefa Bilczewskiego → ulica Więźniów Oświęcimia i powrót pod MGOK. W ramach spaceru o mieście, jego historii i ciekawostkach architektonicznych opowiedzą nam pra-cownicy Muzeum Kultury Wilamowskiej
15:30–15:45 – krótka przerwa przy MGOK
15:45–16:00 – przejazd autokarem do Starej Wsi
16:00–17:00 – Stara Wieś – Beskidzkie Muzeum Rozproszone (Szlak Architektury Drewnianej) - Parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, stara szkoła. Zwiedzanie kościoła oraz starej szkoły, czyli dwóch obiektów znajdujących się na szlaku skarbów architektury drewnianej. Po zwiedzaniu krótka prelekcja na temat idei przyświecającej pomysłodawcom i twórcom Muzeum ze szczególnym zwróceniem uwa-gi na wspólnotę, którą tworzą wokół unikatowych zabytków. Na zakończenie przy popołudniowej herbatce podsumujemy naszą wizytę i na gorąco wymienimy się spostrzeżeniami i uwagami. Całość zakończy wspólne zdjęcie.
17:00–18:00 – powrót do Bielska-Białej
Współpraca: Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Wilamowicach, Muzeum Kultury Wilamowskiej, Beskidzkie Muzeum Rozproszone
3. Zakorzenieni lokalnie – Cięcina i Węgierska Górka
Podczas wizyty opowiemy jak tworzy się wspólnoty wokół zasobów lokalnych zwłaszcza przyrody, tradycji i lokalnej historii
10:00 – zbiórka i przejazd do Cięciny
10:45–11:00 – Cięcina: Osada Sopki Stopki i Fundacja Górom
Przywitanie przy kawie i tradycyjnych wypiekach. Przywitają nas Jan Stopka i Rafał Bałaś
11:00–12:30 – prelekcja na temat wspólnego muzykowania, którą poprowadzi Rafał Bałaś z Fundacji Górom. MUZYKOWANIE, jak mówi autor:
- To spotkania muzykanckie. W Cięcinie, w osadzie Sopki Stopki, prowadzimy MUZYKOWANIE - czyli otwarte spotkania muzykanckie. To przestrzeń dla wszystkich, niezależnie od wieku, umiejętności czy rodzaju instrumentu, którzy chcą wspólnie grać, słuchać i uczyć się muzyki górali żywieckich. Gramy ze słuchu i sięgamy po melodie z różnych części Żywiecczyzny, szczególnie te mniej znane, by tchnąć w nie nowe życie. Podczas spotkań prezentujemy archiwalne nagrania, opowiadamy o ich pochodzeniu i sylwetkach dawnych mistrzów. Następnie uczymy się wspólnie grać i śpiewać w stylistyce charakterystycznej dla danego subregionu. MUZYKOWANIE nie jest typową lekcją, to swobodna przestrzeń do spróbowania swoich sił, bez stresu, oceniania i rywalizacji. Poprzez muzykowanie chcemy budować społeczność, która spotyka się i cieszy ze wspólnego tworzenia bez presji na koncertowanie czy profesjonalizm.
12:30–13:00 – Wspólnota włączająca na przykładzie projektu KOBIETY GÓROM – SIŁA, KTÓRA ZMIENIA REGION
„Kobiety Górom” to cykl spotkań w lokalnym kręgu kobiet z okolicznych, górskich miejscowości. To przestrzeń budowania relacji, wymiany doświadczeń i wzajemnego wsparcia między kobietami, które mierzą się z podobnymi wyzwaniami, mają zbliżone marzenia i chcą realnie wpływać na swoje otoczenie. Podczas spotkań powstaje sieć kontaktów i współpracy. Uczestniczki dzielą się swoimi kompetencjami i doświadczeniem. W efekcie tworzy się lokalna „mapa kompetencji”, która wzmacnia potencjał całej społeczności i sprzyja rozwojowi mikroinicjatyw. Działanie nie ogranicza się do przestrzeni warsztatowej, a stanowi również ważny sygnał dla innych kobiet w regionie, że ich głos, historia i pomysły mają znaczenie. „Kobiety Górom” budują poczucie sprawczości, bezpieczeństwa i zakorzenienia w lokalnym kontekście. To inicjatywa realizowana w przestrzeni Fundacji Górom, blisko natury i codziennego życia uczestniczek, z której wyrastają zmiany mające realny wpływ na rozwój regionu.
13:00–13:30 – Jak tworzy się wspólnota korzystająca z naturalnego środowiska, przyrody i pasji opowie Wam Jan Stopka - pasjonat, wizjoner i miłośnik regionalnych tradycji, kultury i folkloru. Od wielu lat zajmujący się zdobywaniem wiedzy o życiu górali żywieckich oraz ratowaniem starych drewnianych chałup przed zniszczeniem. Swoje działania skupia na budowaniu mini osady w Cięcinie, tworząc miejsce pełne historii i tradycji a zarazem współczesnej funkcjonalności i otwartości na to co nowe.
Co uczestnicy poznają: tradycyjną bacówkę i wypas kulturowy, uratowane drewniane chałupy beskidzkie, proces ratowania architektury drewnianej
Akcent specjalny: degustacja produktu regionalnego
13:30–14:00 – przerwa i przejazd do Węgierskiej Górki
14:00–15:00 – obiad
15:00–17:00 – Ośrodek Promocji Gminy Węgierska Górka
Są miejsca, w których historia nie zamknęła się jedynie w podręcznikach i muzealnych gablotach. Wciąż żyje w opowieściach mieszkańców, lokalnych inicjatywach i działaniach ludzi, którzy z pasją dbają o pamięć o przeszłości. Takim miejscem jest Węgierska Górka – miejscowość nazywana „Westerplatte Południa”, której historia nierozerwalnie związana jest z bohaterską obroną we wrześniu 1939 roku. To właśnie tutaj, pośród beskidzkich wzgórz, znajdują się schrony bojowe będące świadectwem odwagi i determinacji polskich żołnierzy.
W ramach wizyty studyjnej chcemy zaprosić uczestników do wyjątkowego miejsca – schronu „Wędrowiec”, gdzie historia spotyka się z nowoczesną animacją społeczną i działaniami lokalnej społeczności. Podczas zwiedzania uczestnicy wezmą udział w krótkiej prelekcji historycznej prowadzonej przez członka grupy rekonstrukcyjnej, który w niezwykle ciekawy i przystępny sposób opowie o wydarzeniach z września 1939 roku, codzienności żołnierzy oraz znaczeniu fortyfikacji dla naszego regionu.
Spotkanie będzie okazją do poznania historii „od środka” – nie tylko poprzez fakty i daty, ale również emocje, pasję i lokalne opowieści.
Wizyta stanie się również pretekstem do pokazania, jak dzięki projektom grantowym można skutecznie ożywiać miejsca pamięci i tworzyć wokół nich wartościowe działania społeczne. Opowiemy o organizowanych spotkaniach historycznych, działaniach edukacyjnych i inicjatywach integrujących mieszkańców wokół lokalnego dziedzictwa. Chcemy pokazać, że nawet niewielkie projekty mogą realnie wpływać na zachowanie historii i budowanie tożsamości lokalnej społeczności.
Po części historycznej zaprosimy uczestników do chwili odpoczynku w klimatycznym otoczeniu lasku przy schronie. Przy plenerowej herbacie i rozmowach na leżakach
będzie czas na wymianę doświadczeń, integrację oraz refleksję nad rolą animacji społecznej w małych miejscowościach.
Dla chętnych przygotowana zostanie również możliwość spróbowania swoich sił na plenerowej strzelnicy ASG, która w bezpieczny i angażujący sposób nawiązuje do militarnego charakteru miejsca.
Chcemy, aby ta wizyta była nie tylko spotkaniem z historią, ale przede wszystkim inspiracją do rozmowy o tym, jak lokalne dziedzictwo może stać się punktem wyjścia do tworzenia nowoczesnych, wartościowych i angażujących działań społecznych.
Współpraca: Fundacja Górom Rafał Bałaś, Sopki Stopki- Jan Stopka, Ośrodek Promocji Gminy Węgierska Górka
4. Miasto żywego dziedzictwa – Cieszyn
Budowanie wspólnoty wokół ginących zawodów – animacja korzystająca z zasobów lokalnych i dziedzictwa kulturowego
Od lat obserwujemy problem braku ciągłości w przekazywaniu wiedzy rzemieślniczej i dzieleniu się doświadczeniem. W wielu rzemiosłach brakuje mistrzów, od których można się uczyć lub ci nie mają komu dalej przekazywać swojej wiedzy. Ta wiedza nadal jest nam potrzebna, nie tylko do tworzenia przedmiotów w celach zarobkowych, ale też dla samych siebie. Praca ręczna pozwala odetchnąć, na chwilę się zatrzymać, zmęczyć w inny sposób niż na co dzień, chociaż na chwilę uciec od wszechobecnej technologii i pędu.
10:00 – zbiórka i przejazd do Cieszyna
10:45–11:00 – przywitanie przy kawie i tradycyjnych wypiekach i cieszyńskich kanapkach w Zamku Cieszyn
11:00–11:30 – prelekcja na temat projektu „Szkoła Rzemiosł”, która jest odpowiedzią na zmieniający się świat i potrzebę zachowania lokalnej tradycji, lokalnego rzemiosła. Szkoła to miejsce wymiany doświadczeń dla tych, którzy chcą odkrywać rzemiosło od nowa lub dopiero je poznać.
11:30–13:00 – Góra Zamkowa. Zwiedzanie pozostałości cieszyńskiego zamku, wejście do Rotundy św. Mikołaja i Wacława, wejście na Wieżę Piastowską. Spacerował będzie z Wami i o Zamku opowiadał Maciej Russek – kierownik Działu Turystyki w Zamku Cieszyn
13:00–13:15 – przerwa
13:15–14:45 – Muzeum Drukarstwa w Cieszynie. Warsztaty introligatorskie – uczestnicy wykonują własnoręcznie notes, który pozostaje ich własnością
14:45–15:30 – obiad – Zapiecek
15:30–16:15 – spacer po Cieszynie
Podczas spaceru towarzyszył Wam będzie i o mieście opowiadał Maciej Russek – kierownik Działu Turystyki w Zamku Cieszyn
16:15–17:15 – Cieszyński Ośrodek Kultury – Dom Narodowy
Projekt „Muzeum dla demencji” jako przykład wspólnoty różnorodnej i inkluzywnej polegającej na budowaniu relacji ponad podziałami
Prelekcja dr Barbary Wrony – filozofki i edukatorki oraz Magdy Cież, która organizowała spotkania w Cieszynie w ramach projektu Erasmus +
Podsumowanie spotkania oraz krótka wymiana spostrzeżeń i uwag. Wspólne zdjęcie i powrót do Bielska-Białej
Współpraca: Zamek Cieszyn, Muzeum Śląskie w Katowicach, Cieszyński Ośrodek Kultury - Dom Narodowy
5. Miejski aktywizm – Bielsko-Biała
10:00–11:00 – spotkanie z przedstawicielami projektu „BEKA”
Prezentacja nowoczesnej i bezpiecznej przestrzeni stworzonej z myślą o młodzieży, funkcjonującej w Książnicy Beskidzkiej. Spotkanie poświęcone będzie idei miejsca, jego działalności oraz roli w budowaniu zaangażowanej społeczności młodych mieszkańców miasta.
Miejsce: Książnica Beskidzka, sala konferencyjna
11:00–11:40 – Studio Filmów Rysunkowych
Spotkanie poświęcone autorskiej produkcji bielskiego studia – serialowi „Bystre Oczka”. Projekt wyróżnia się na rynku wyjątkowym podejściem do najmłodszych odbiorców, w szczególności dzieci z dysfunkcją wzroku. Twórcy opowiedzą o procesie powstawania serialu oraz o rozwiązaniach ograniczających nadmiar bodźców wizualnych.
Miejsce: Centrum Bajki i Animacji „OKO”, sala kinowa
12:15 – Stara Fabryka
Stara Fabryka, mieszcząca się w zabytkowym kompleksie dawnej fabryki sukna rodziny Büttnerów, opowiada historię przemysłowego rozwoju Bielska-Białej i ludzi, którzy go tworzyli. Wśród zachowanych maszyn i autentycznych wnętrz można poznać codzienność robotników, rzemieślników i przedsiębiorców, których wspólna praca budowała siłę lokalnej społeczności. To miejsce pokazuje, jak przemysł włókienniczy kształtował nie tylko miasto, ale także więzi społeczne i tożsamość jego mieszkańców.
Miejsce: Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej - Stara Fabryka
13:30–14:30 – obiad w historycznym Barze Pierożek na Rynku.
15:00–15:30 – Pasmanteria i Fundacja Zielone Konie
Spotkanie poświęcone działalności Pasmanterii – miejsca łączącego funkcje kawiarni kulturalnej, przestrzeni wystawienniczej oraz siedziby Fundacji Zielone Konie. Uczestnicy poznają realizowane tu projekty społeczne, edukacyjne i kulturalne, w tym inicjatywy związane z architekturą Beskidów oraz lokalnym dziedzictwem.
Miejsce: Pasmanteria – kawiarnia
15:30–17:00 – Punkt 11
Punkt 11 to kulturalna przestrzeń w samym centrum miasta, stworzona z myślą o młodych ludziach. Jest to galeria sztuki, miejsce spotkań, warsztatów, debat i projektów artystycznych. Realizuje działania oddolne, wsłuchując się w potrzeby mieszkanek i mieszkańców miasta.
Spotkanie przy kawie i prezentacja wystawy „Dom”
Miejsce: Punkt 11
17:00 – zakończenie wizyty studyjnej
Organizator: Miejski Dom Kultury w Bielsku-Białej
6. Kultura a natura. Wspólnota zakorzeniona w naturze – Bielsko-Biała
10:00–10:30 – zbiórka na parkingu przy Książnicy Beskidzkiej i przejazd autokarem na Cmentarz Żydowski.
10:30–11:30 – Cmentarz Żydowski
Oprowadzanie (Jacek Proszek) po jednym z najbardziej unikalnych i spektakularnych miejsc na kulturalnej mapie Bielska-Białej, łączące pamięć historyczną ze współczesnymi działaniami artystycznymi i edukacyjnymi, prezentacja potencjału miejsca jako przestrzeni działań kulturalnych – Dariusz Gajny, prezentacja projektu „Tajemniczy Ogród” – inicjatywy Klubu Gaja, dzięki której niegrzebalna część cmentarza została przekształcona w przestrzeń ekologiczno-artystyczną.
11:30–12:00 – przejazd do Grodziska w Starym Bielsku.
12:00–13.30 – Grodzisko w Starym Bielsku – Porzucone Miasto
Grodzisko w Starym Bielsku - Porzucone Miasto: zwiedzanie jednego z najciekawszych stanowisk archeologicznych regionu oraz poznanie historii dawnego ośrodka osadniczego w tym kościoła św. Stanisława i jego unikatowych walorów historycznych oraz architektonicznych.
13:30–15:00 – obiad i krótka przerwa
15:00–16:00 – Cygański Las
Poznanie historycznej dzielnicy willowej Bielska-Białej, położonej u podnóża Beskidów. Od XIX wieku miejsce to pełni funkcję rekreacyjną i wypoczynkową dla mieszkańców oraz gości miasta. Wyjątkowa architektura inspirowana stylem cottage, tradycje uzdrowiskowe oraz otoczenie zieleni tworzą niepowtarzalny charakter tej części miasta i podkreślają jej znaczenie dla lokalnej tożsamości.
16:00–17:00 – Ekosynteza – walory terapeutyczne zieleni
Prezentacja działalności ośrodka, którego głównymi celami są kształtowanie postaw proekologicznych, promocja bioróżnorodności oraz edukacja w zakresie relacji między człowiekiem a naturą. W czasie spotkania odbędzie się warsztat poświęcony terapeutycznej roli zieleni i kontaktu z przyrodą.
17:00–17:45 – Zakończenie wizyty studyjnej i powrót pod Książnicę Beskidzką.
Organizator: Miejski Dom Kultury w Bielsku-Białej
7. Sztuka włączania – Bielskie Stowarzyszenie Artystyczne „Teatr Grodzki”
Bielskie Stowarzyszenie Artystyczne „Teatr Grodzki” zaprasza na wizytę studyjną w naszej organizacji.
Podczas wizyty chcemy podzielić się z Państwem ponad 10-letnim doświadczeniem jakie zdobyliśmy w pracy z osobami w trudnej sytuacji życiowej (osoby z niepełnosprawnością, chorobami psychicznymi, uzależnieniami, bezrobotni). Jesteśmy jedną z czołowych organizacji pozarządowych w Polsce.
Nasza specjalizacja to:
- rehabilitacja osób z niepełnosprawnością w ramach warsztatu terapii zajęciowej i zakładów aktywności zawodowej,
- budowanie i prowadzenie podmiotów ekonomii społecznej,
- realizacja projektów edukacyjnych, artystycznych, aktywizujących o charakterze krajowym i międzynarodowym,
- terapia osób zagrożonych wykluczeniem społecznym poprzez działania artystyczno-teatralne,
- aktywizowanie społeczności lokalnych m.in.: wolontariat,
- budowanie, prowadzenie partnerstw międzysektorowych.
09.00 – zbiórka w siedzibie - Bielskiego Stowarzyszenia Artystycznego „Teatr Grodzki Teatr Grodzki
09:00–10:00 – prezentacja działalności BSA Teatr Grodzki i poczęstunek
10:00–10:45 – zwiedzanie Warsztatu Terapii Zajęciowej
10:45–11:30 – zwiedzanie Zakładu Aktywności Zawodowej
11:30–14:00 – zwiedzanie Teatru Fabryka i warsztaty
14:00 – obiad w piwnicy Artystycznej BSA Teatr Grodzki
14.10 Góralska potańcówka ze Składem Niearchaicznym
Wydarzenie towarzyszące
Wydarzenie będzie miało charakter związany z folklorem, tradycją i muzyką ludową. Spotkaniu towarzyszyć będzie wystawa związana z Tygodniem Kultury Beskidzkiej oraz pracami projektantki Nataszy Pawluczenko, która zaangażuje się nie tylko w aranżację wystawy ale bezie chciała również spotkać się z uczestnikami spotkania i opowiedzieć o swojej pracy.
Podczas wydarzenia odbędzie się występ zespołu Skład Niearchaiczny
Skład Niearchaiczny
Zespół czerpie z tradycji Górali Żywieckich, ale nie traktuje jej jak skansenu. Tworzy muzykę, która jest zarówno głęboko zakorzeniona, jak i świadomie współczesna. To nie rekonstrukcja folkloru, lecz jego kontynuacja. Dźwięki, które łączą archaiczną surowość z nowoczesną wrażliwością.
Marta Matuszna – skrzypce śpiew
Przemysław Ficek – dudy, instrumenty pasterskie
Stanisław Bafia – altówka, śpiew
Rafał Bałaś – kontrabas
15.10 Spotkanie Integracyjne w Celnej
Wydarzenie towarzyszące
Zapraszamy na wieczorne Spotkanie Integracyjne w restauracji Celna 10, stworzone z myślą o budowaniu relacji, wymianie doświadczeń oraz nieformalnym sieciowaniu uczestników wydarzenia. Będzie to doskonała okazja do nawiązania nowych kontaktów, rozmów o wspólnych inicjatywach i pogłębienia współpracy w swobodnej, przyjaznej atmosferze.
Wieczór uświetni muzyka na żywo, która stworzy wyjątkowy klimat sprzyjający integracji i inspirującym spotkaniom. Zachęcamy do wspólnego spędzenia czasu, wymiany pomysłów oraz poznania osób reprezentujących różne środowiska i organizacje.