Na wystawie zobaczymy prace powstałe głównie w ostatniej dekadzie, a także jedno z kluczowych dzieł wczesnego okresu twórczości artysty – „Pochylony obywatel” (1985), obraz namalowany w czasie stanu wojennego. Zgięta postać staje się symbolem ludzkiego upokorzenia, ale też źródłem duchowej wizji – spojrzenia poza doraźną rzeczywistość.

Centralnym punktem ekspozycji jest monumentalne panneau „Fragmenty rzeczywistości”, czyli osiemnaście płócien malowanych przez siedem lat (2018-2025), które razem tworzą instalację o szerokości ponad 8 metrów i wysokości ponad 3 metrów. To „18 fraktali rzeczywistości”, jak nazywa je sam artysta. Dominuje tu kolor – intensywny, wibrujący, spływający kaskadą różów, zieleni, żółcieni. Wyabstrahowane formy prezentowane na ciemnym tle działają jak świetlne impulsy – punkty orientacyjne w bezkresie przestrzeni.

Ratajski opowiada tu o ciągłości materii, o strukturach, które trwają mimo zmienności i fragmentaryczności ludzkiego doświadczenia. To malarstwo totalne, które chce objąć całość – choć wie, że może uchwycić tylko fragmenty.

W kameralnej, wyciszonej przestrzeni małej sali prezentujemy obraz w trzech częściach: „Przychodzą i odchodzą” (2022). To „klisza zapominania i pamięci”, jak określa tę pracę artysta. Wyłaniające się i znikające postacie, zawieszone są między tym co realne, a tym, co duchowe. Ten obraz dotyka spraw ostatecznych. Pamięć, zapomnienie, życie i śmierć splatają się w nim w jedną, nieoczywista całość.

Sławomir Ratajski (ur. 1955) należy do pokolenia, które bezwarunkowo zaufało malarskiemu medium. W latach 80. tworzył obrazy inspirowane miejskimi murami, prawdziwym polem walki społeczeństwa z władzą, oraz cykl „Flagi”, wykorzystujący kolorystykę i dwutorowość polskiej flagi. Refleksja nad polską historią i współczesnością szła u niego w parze z dbałością o czystą jakość malarską.

Stopniowo ograniczał narrację na rzecz tajemniczych, abstrakcyjnych form, by w 1993 roku zacząć konstruować instalacje malarskie z ogromnych, monochromatycznych płócien. Dziś, pozostając wierny ekspresyjnemu podejściu, wzmacnia grę kolorystyczną i łączy abstrakcję z nośnością znaczeniową figury. Profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, były dziekan Wydziału Sztuki Mediów, twórca wystawiany od Paryża po Buenos Aires.

„Fragmenty Rzeczywistości” to wystawa splatająca przestrzeń czasu z przestrzenią bezczasową. Stawiająca pytania o istnienie „pomiędzy”, tam, gdzie wszystko się zaczyna i wszystko się kończy.

Wystawie będzie towarzyszył katalog.

Prace na wystawie:

• „Fragmenty rzeczywistości” (2018-2025), olej, akryl, płótno, 340x810cm;
• „Przychodzą i odchodzą” (2022) – obraz w trzech częściach, akryl, werniksy olejne, płótno, 170x360cm;
• „W poszukiwaniu twarzy” (2025) – tryptyk, olej, płótno, 60x60cm;
• „Apollo nie patrzy” (2025) – olej, płótno, 150x100cm;
• „Pochylony obywatel” (1985) – akryl, kredka, gruntowany papier, 202x133cm.