CFP 2020/2021

Harmonogram wydań „Kultury Współczesnej”:

1/2020 Kultura narcyzmu (w przygotowaniu)

2/2020 Katastrofy, kataklizmy, klęski (CFP: 1-22 lutego 2020)

We współczesnej kulturze coraz częściej pojawiają się obrazy, filmy, seriale i książki poświęcone tematyce katastrof i kataklizmów, które wydarzyły się kiedyś, lub takich, które mogą mieć miejsce w przyszłości. Zjawiska takie zawsze budziły obawy i lęki. Chociaż ludzie próbowali zabezpieczać się przed takimi zdarzeniami i ich unikać, to charakteryzuje je wysoki stopień nieprzewidywalności. Mają nagły i wstrząsający charakter, a zazwyczaj także dramatyczny przebieg i poważne konsekwencje. Próby opisu tych zdarzeń, wyjaśniania ich mechanizmów, wymagają często dystansu czasowego. Wiążą się bowiem z traumą nie tylko pojedynczych osób, ale i całych pokoleń, a nawet społeczeństw.

Jakie są przyczyny wzrostu liczby analiz dramatycznych zdarzeń z przeszłości, takich jak katastrofy elektrowni jądrowych w Czarnobylu i Fukushimie, powódź tysiąclecia we Wrocławiu, katastrofy promów kosmicznych Challenger i Columbia, wielki głód w Finlandii i na Ukrainie, pożary lasów w Kalifornii, katastrofa Titanica, kryzysy ekonomiczne lat trzydziestych i 2009 roku, epidemia dżumy w Europie, 11 września w Stanach Zjednoczonych, upadek najstarszego biura podróży Thomas Cook i wiele innych?

Dlaczego jedne trafiają do masowej wyobraźni, a inne zostają zapomniane? Dlaczego przyszłość coraz częściej przedstawiana jest jako apokalipsa i zagłada? I skąd współcześnie w kulturze masowej tak wiele powrotów do katastrof, kataklizmów i klęsk z przeszłości?

3/2020 Rewolucja uważności (CFP: 1-20 kwietnia 2020)

Rewolucja uważności to zjawisko, któremu warto przyjrzeć się poprzez współczesne tendencje kontestacji kultury hałasu, nadmiaru i pośpiechu, opartej na imperatywie konsumpcjonizmu. Uważność została spopularyzowana w czasach kontrkultury lat 60. i 70., będąc elementem transferu buddyzmu zen, w latach 90. natomiast znalazła zastosowanie między innymi w terapii bólu czy radzeniu sobie ze stresem. Rewolucję uważności należy traktować jako część szerszego zjawiska, które określono mianem „duchowej rewolucji”. W refleksji nad rewolucją uważności kluczowa jest próba odpowiedzi na pytanie, na ile miałaby ona kontestować logikę późnego kapitalizmu, a na ile ją podtrzymywać. Zjawisko utowarowienia uważności zostało określone wręcz mianem „McUważności”. Zmakdonaldyzowana zachodnia kultura co najmniej od czasów rewolty w latach 60. i 70. importuje orientalne idee religijno-filozoficzne. Nieprzypadkowo Theodore Roszak definiował kontrkulturę jako zwrot w stronę mistyki, okultyzmu i magii. Colin Campbell zjawisko to powiązał z orientalizacją Zachodu, w której idea uważności, związana z medytacją, zostaje poddana procesowi kulturowej dekontekstualizacji i znajduje zastosowanie między innymi w leczeniu.

Czy idea uważności i powiązana z nią rewolucja uważności zachowują jeszcze odniesienie do orientalnego kulturowego kontekstu, czy zostają z niego odarte i jako zsekularyzowane odsyłają do świeckiego społeczeństwa późnego kapitalizmu? A może na styku orientalnego i europejskiego kontekstu rodzi się nowa wartość, a idei i praktyce uważności nadane zostają nowe znaczenia?

4/2020 Języki tańca (CFP: 1-20 lipca 2020)

Czym są języki tańca i na czym polega ich różnorodność? Z potrzeby metodologicznej refleksji nad tym zagadnieniem narodził się pomysł badawczego przyjrzenia się temu niełatwemu, wbrew pozorom, tematowi.

Kłopot stanowi już podstawowa definicja przedmiotu badań. Dla Joan Kealiinohomoku kluczowy wydaje się moment rozpoznania tańca jako tańca właśnie przez członków tańczącej wspólnoty. Intuicyjnie nazywamy tańcem ekspresję bywalców klubów techno, oglądany na scenie balet klasyczny, telewizyjne show w rodzaju Tańca z gwiazdami czy będące często niezbywalną częścią rytuału tańce w kulturach plemiennych – fenomeny niesłychanie przecież odmienne. Łączy te zjawiska ruch ciała, w skomponowanej w czasie i przestrzeni strukturze, czasami posługującej się znakiem. Tym, co wysuwa się na pierwszy plan, byłaby funkcja estetyczna. Taniec to tworzenie i doświadczanie ulotnego piękna.

W planowanym numerze będziemy poszukiwać języka, w którym teoria spotyka się z praktyką, a metodologia jest  – jak w somaestetyce Richarda Shustermana – wglądem we własne cielesne doświadczenie, samowiedzą. Ideą numeru jest łączenie refleksji teoretycznej nad tańcem z praktyką taneczną i choreograficzną. Kategoria intymności w tangu argentyńskim, improwizacja wobec choreografii, taniec jako narzędzie międzykulturowe, choreografie przeszłości to tylko niektóre z planowanych zagadnień.

1/2021 Muzeum antropocenu (CFP: 1-20 września 2020)

Pojęcie antropocenu w ostatnich latach zyskało popularność nie tylko w polu nauk przyrodniczych, lecz również w kręgach humanistyki i sztuki (gdzie bywa zresztą kontestowane m.in. ze względu na antropo- i eurocentryczny charakter). Dyskusje na ten temat zorientowane są przede wszystkim na przyszłość. Jeśli pojawia się w nich temat przeszłości, to (jak u Jussiego Parikki) chodzi o „przyszłe przeszłości” (future pasts).

Paradoksalnie, myśląc o antropocenie, chcielibyśmy jednak nie tyle patrzeć w przyszłość, ile spojrzeć wstecz. Z perspektywy współczesnych debat, preposteryjnie, zastanowimy się nad przeszłością antropocenu i jej wizualizacjami w muzeach, archiwach i sztuce. Ważnym obszarem naszych eksploracji badawczych będą muzea przyrodnicze, które są swoistymi „nekro-arkami” upamiętniającymi wymarłe gatunki i utraconą bioróżnorodność. Eksponaty muzealne, dioramy, wizualizacje natury, często nieintencjonalnie są przedstawieniami zachodzących zmian i wzrastającego wpływu „czynnika ludzkiego”. Coraz częściej spotykanym zjawiskiem jest np. organizowanie wystaw upamiętniających wymarłe gatunki. W tym kontekście pojawia się m.in. pytanie o rolę muzeów historii naturalnej w konstruowaniu zbiorowej świadomości „nie-ludzkiego dziedzictwa”. Warto zastanowić się także, czy idea muzeum historii naturalnej ma sens w obliczu końca podziału na historię „naturalną” i „ludzką” (Dipesh Chakrabarty). Podobnie archiwa fotograficzne, filmowe i dźwiękowe są zmaterializowaną pamięcią zachodzących zmian. Ich analiza może przyczynić się do rekonstrukcji zmieniających się wyobrażeń natury („alternatywnych przyród”), konstruowanych przedstawień antropocenu.

 

Zapraszamy wszystkich zainteresowanych do czytania „Kultury Współczesnej” i nadsyłania swoich propozycji artykułów w ramach Call for Papers.

Na teksty (o objętości nieprzekraczającej 40 tys. znaków ze spacjami), wraz z notkami biograficznymi (zawierającymi identyfikator ORCID) i streszczeniami oraz 4-5 słowami kluczowymi, czekamy pod adresem mailowym: kwartalnik@nck.pl.

Zgłoszone artykuły zostaną ocenione przez redakcję oraz skonsultowane z zespołem przygotowującym numer (by uniknąć chociażby dwukrotnego podejmowania tego samego tematu w numerze). O ostatecznym dopuszczeniu do druku decydować będzie ocena dwóch niezależnych recenzentów (double blind). Artykuły zaopiniowane pozytywnie zostaną umieszczone w części dodatkowej numeru.

Przy wysyłaniu propozycji omówienia prosimy o podanie pełnego tytułu książki, autora, miejsca i roku publikacji. Omówienia oceni redakcja, która jednak zastrzega sobie prawo do skonsultowania ich z redaktorami tomu. Wysłanie propozycji artykułu lub omówienia do redakcji jest zarazem deklaracją, że autor przyjmuje do wiadomości, iż artykuł (lub omówienie) może zostać oceniony negatywnie.

Redakcja przewiduje symboliczne honoraria dla autorów przyjętych do druku tekstów.