25 lipca – 154. rocznica urodzin Józefa Teodorowicza

25.07.2018
3 minuty

Pozornie Józef Teodorowicz był człowiekiem kontrastów – lwowianinem, ormiańskim duchownym, polskim narodowcem. W istocie głoszone przez niego poglądy i funkcje – zarówno te pełnione w życiu Kościoła, jak i na scenie politycznej – były ze sobą zgodne, płynęły bowiem z pragnienia służby wspólnocie. Wydany przez Narodowe Centrum Kultury we współpracy z Ośrodkiem Myśli Politycznej zbiór pism Dwie epoki daje wgląd w myśli tego charyzmatycznego kaznodziei i przenikliwego obserwatora życia politycznego odradzającej się Polski.

Ksiądz arcybiskup Józef Teodorowicz w towarzystwie artysty malarza Aleksandra Laszenki podczas zwiedzania wystawy
Fot. NAC, Ksiądz arcybiskup Józef Teodorowicz w towarzystwie artysty malarza Aleksandra Laszenki podczas zwiedzania wystawy

Zasłużył się jako arcybiskup diecezji lwowskiej obrządku ormiańskokatolickiego, inicjator działań charytatywnych i aktywista, dzięki któremu powstało Bractwo Wydawnicze św. Józefa. Jego początki polityczne wiązały go ze Lwowem, jednak szybko zaczął wykraczać poza granice zaboru rosyjskiego – interweniował u papieża w sprawie  zakazu nauki religii po polsku w szkołach zaboru pruskiego, włączył się także w akcję plebiscytową na Śląsku.

Pisma Józefa Teodorowicza można znaleźć w naszej księgarni►

Tytułowe Dwie epoki  to mowa wygłoszona w 1913 r. w archikatedrze lwowskiej w pięćdziesiątą rocznicę powstania styczniowego: trzeźwe, lecz uczciwe i pozbawione pogardy rozliczenie z polską historią, w której równie mocno zapisały się akty spontanicznego idealizmu, co kierowanie się prywatą i wygodnictwem. W zbiorze znalazło się także m.in. Kazanie sejmowe, pamiętna homilia z okazji otwarcia pierwszego sejmu, w której Teodorowicz akcentował konieczność porzucenia osobistych i grupowych interesów na rzecz pracy dla dobra wspólnego. Niezmiennie głosił konieczność budowaniu polityki w oparciu o fundament moralny, natomiast prawa pozytywnego – o pierwiastek niezmienny i obiektywny, jakim są prawo naturalne i prawo Boskie. W innych pismach wiele miejsca poświęcał krytyce materialistycznej cywilizacji i współczesnych totalitaryzmów, odejściu od moralności i bezkrytycznemu kultowi techniki.

Nietypowa forma, jaką wybrał dla swoich tekstów, odzwierciedla jego erudycję, oczytanie i szerokie zainteresowania. Nierzadko przyjmują one postać eseju, swobodnie poruszającego się wśród nurtujących Teodorowicza tematów i sięgającego po przykłady nie tylko z tekstów religijnych, lecz także z historii i dzieł literackich.

Pozostałe tytuły z serii Biblioteka klasyki polskiej myśli politycznej, które ukazały się we współpracy Narodowego Centrum Kultury i Ośrodka Myśli Politycznej:

Więcej ciekawych publikacji znajdziecie w naszych księgarniach stacjonarnych oraz na sklep.nck.pl.