Kultura Współczesna nr 2/2009

WSPÓŁCZESNY (POST)PANOPTYKON

Jednym z istotnych czynników wyznaczających charakter współczesnej kultury jest powszechność zróżnicowanych optycznych i postoptycznych form obserwacji, inwigilacji i monitoringu. Nie tylko zatem uzasadnione, lecz wartościowe czy wręcz konieczne dla zrozumienia współczesności wydaje się przywołanie idei panoptykonu i jej reinterpretacja. Współczesne badania przeobrażeń kultury panoptycznej wymagają podejścia transdyscyplinarnego, łączącego filozofię, nauki społeczne, psychologię, studia kulturowe i medioznawcze. Niestandardowych i krytycznych ujęć postpanoptycznej kultury dostarcza również sztuka, przede wszystkim te jej współczesne nurty, które wykorzystują nowoczesne technologie informacyjno-komunikacyjne, łącząc w sobie dyskurs metamedialny i metakulturowy. Wszystkie te perspektywy odnajdują swoje reprezentacje w artykułach pomieszczonych w niniejszym tomie. Jego szkielet tworzą teksty przedstawione podczas seminarium "Kultura (post)panoptyczna", które odbyło się w Katedrze Mediów i Kultury Audiowizualnej Uniwersytetu Łódzkiego 5 listopada 2008 roku. Zostały one uzupełnione o kilka dalszych, przede wszystkim tłumaczeń. Wszystkie razem prezentują wspólnie szerokie i zróżnicowane spektrum badań kultury współczesnego (post)panoptykonu.

Ze wstępu Ryszarda Kluszczyńskiego i Macieja Ożóga

Kup w sklepie NCK