uczestnicy wizyty studyjnej w koszulkach z porteretem sienkiewicza

Kreatywna Niepodległa - relacja z IV wizyty studyjnej | Zaproś nas do siebie!

28 sierpnia 2017

Lokalne dziedzictwo kulturowe to podstawowa perspektywa, z której widzimy świat. Dzieje Polski i Europy najczęściej zaczynamy poznawać poprzez losy własnej rodziny i innych ludzi, którzy dawniej żyli w naszej okolicy. Miejsca i ludzie, którzy nas otaczają, kształtują naszą wizję świata i sposób rozumienia abstrakcyjnych idei – niepodległość, patriotyzm, Polska. Jak sprawić, żeby lokalne dziedzictwo pozwalało lepiej zrozumieć świat? Jak poprzez najbliższą historię opowiadać o zagadnieniach uniwersalnych? Tym pytaniom poświęcona była IV wizyta studyjna programu “Zaproś nas do siebie!”.

Odwiedziliśmy miejsca i instytucje w województwach świętokrzyskim i małopolskim, w których interpretuje się lokalną historię. Rozpoczęliśmy wyprawę od Ośrodka Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej na Wzgórzu zamkowym w Kielcach.  Zwiedziliśmy ekspozycję i spotkaliśmy się z pracownikami działu edukacji i przewodnikami. Rozmawialiśmy o programach edukacyjnych i wyzwaniach w prezentowaniu wrażliwego dziedzictwa martyrologicznego.

Z Kielc udaliśmy się do Oblęgorka, by zwiedzić Muzeum Henryka Sienkiewicza. W pałacyku, służącym artyście za letnia rezydencję rodzinną, otworzył się przed nami cały świat jego powieści. O lokalnym wykorzystaniu narodowego literackiego dziedzictwa opowiadał nam pan Michał Sienkiewicz, który planuje utworzenie parku edukacyjnego, wykorzystującego motywy z powieści swojego przodka w malowniczym krajobrazie otoczenia pałacu.

Wizytę na Kielecczyźnie zakończyliśmy w Muzeum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie. Zwiedziliśmy obecną wystawę w mauzoleum i zapoznaliśmy się z założeniami projektu nowego budynku muzeum, który może się okazać jednym z najważniejszych wydarzeń architektonicznych przyszłego roku.

W drodze na południe zrobiliśmy przystanek w Biurze Wystaw Artystycznych w Tarnowie. Zwiedziliśmy galerię znaną z tego, że prezentując sztukę związana z regionem, przyciąga licznych widzów z Krakowa. Spotkaliśmy się z Aleksandrą Kubisztal - edukatorką w galerii i poznaliśmy działalność BWA w zakresie prezentacji sztuki współczesnej w kontekście dziedzictwa lokalnego.

Drugim miejscem, które odwiedziliśmy w Małopolsce było Muzeum PTTK w Gorlicach. Po ekspozycji p.t. Wystawa pamiątek wojennych: bitwa gorlicka 1915 oprowadziła nas kuratorka muzeum - pani Katarzyna Liana. Obok technik interpretacji lokalnego dziedzictwa w globalnym kontekście zwracaliśmy  uwagę na aranżację wystawy, która wykorzystuje szereg inspirujących rozwiązań projektanckich. Rozmawialiśmy też o roli lokalnego muzeum w zakresie współtworzenia  tożsamości mieszkańców w kontekście dziedzictwa Małopolski.

Z muzeum udaliśmy się do Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gorlicach. Zwiedziliśmy budynek, który został niedawno wyremontowany z uwzględnieniem nowych funkcji biblioteki. Przyjrzeliśmy się szerokiej działalności ośrodka w kontekście budowania przez bibliotekę lokalnej sieci organizacji dziedzictwa. Pani Ula Karasińska opowiedziała nam bliżej o jednym z przykładów tych działań - programie dokumentacyjnym Świadkowie Lokalnej Historii.

Kolejnym przystankiem był Skansen pszczelarski w przedsiębiorstwie pszczelarskim Sądecki Bartnik w Stróżach.  Przyjrzeliśmy się bliżej wystawie "Sekrety ula" pod kątem założeń w zakresie scenariusza i aranżacji wystawy.

Wizytę na ziemi gorlickiej zakończyliśmy w miejscu szczególnie istotnym dla historii Europy, które zostało wyróżnione Znakiem Dziedzictwa UNESCO - odwiedziliśmy Cmentarz wojenny nr. 123 na wzgórzu Pustki. Poznaliśmy architekturę nekropolii, która jest najlepszym podsumowaniem tragicznej historii przełamywania frontu wschodniego podczas Wielkiej Wojny w 1915 roku.

 

Podsumowaniem wyjazdu studyjnego był warsztat Kreatywna niepodległa. Zebraliśmy doświadczenia i refleksje z odwiedzonych miejsc, by zastanowić się jak lepiej wykorzystać własne lokalne dziedzictwo, dla przekazywania treści, budujących patriotyzm Polaków. Wykorzystaliśmy do tego techniki z zakresu interpretacji dziedzictwa ale też zastanawialiśmy się nad tym, jakie wartości chcemy rozpowszechniać i czym przede wszystkim chcemy się dzielić z uczestnikami naszych działań?

Z pewnością nie udało nam się odpowiedzieć na wszystkie postawione podczas wyjazdu pytania. Wiele kwestii pozostało otwartych, ale będziemy mieli okazję zgłębić je, pracując z własnym lokalnym dziedzictwem by stawało się ważne i aktualne wobec wyzwań współczesności.

 

Moderacja wizyty: Piotr Idziak

Koordynator programu: Anna Ciecierska

Wsparcie merytoryczne: Ewa Zbroja