Warsztaty-wrzesień
Narodowe Centrum Kultury uruchomiło program Architektura+, w ramach którego odbywają się cykle wykładów i warsztatów we współpracy z Muzeum Sztuki Nowoczesnej
Prowadzący: Jan Gronkiewicz, Aleksander Oniszh
Termin: 19 września 2009
Dzisiejsze miasta to splot różnorakich procesów rozwijających się wspólnie, ale w innym tempie. Prędkość rozwoju i wzrost kompleksowości nierównomiernie współdziałających systemów organizacyjnych powoduje tarcia i doprowadza do wypadków, których coraz częściej nie da się przewidzieć. Narodzenie się w ostatnich latach internetowych portali społecznościowych pokazuje jak dalece zmienił się kształt i sposób działania przestrzeni publicznej.
W związku z tym pojawia się konieczność wypracowywania nowych metod, mających na celu oswojenie chaotycznego rozwoju przestrzeni zurbanizowanych, ale też potrzeba wdrożenia systemów edukacyjnych, umożliwiających ludziom szybsze przystosowywanie się do zmian.
Głównym celem warsztatów jest zaproponowanie otwartego, dynamicznego modelu wymiany wiedzy i doświadczeń między dziećmi, młodzieżą i dorosłymi. Zaangażowanie w proces różnych grup wiekowych ma na celu uwidocznienie konieczności komunikacji i współpracy międzypokoleniowej przy tworzeniu innowacji. Chcielibyśmy wykorzystać przestrzeń Muzeum, aby zainicjować proces twórczy oparty na kreatywności i dążeniu ludzi do poznawania i przetwarzania swojego najbliższego otoczenia.
HARMONOGRAM WYDARZEŃ:
1. Faza pierwsza: zajęcia z dziećmi (8:00-12:00)
Piętnastoosobowa grupa dzieci z Fundacji św. Jana (w przedziale wiekowym od 8 do 12 lat) pod opieką pedagoga/ów została zaproszona do przestrzeni Muzeum w tymczasowej siedzibie przy ulicy Pańskiej 3 w Warszawie. W ramach inauguracji, jak również w celu wprowadzenia odpowiedniej atmosfery, odbył się krótki (ok. półgodzinny), interaktywny performance fortepianowy.
Po wstępie (ok. 9:00), uczestnikom wyświetlono prezentacje multimedialna przedstawiająca kolorowe zdjęcia zwierząt zamieszkujących najróżniejsze ekosystemy świata. Slajdy pokazano na dużym ekranie zbudowanym z piętnastu połączonych monitorów LCD, tworzących na ścianie świetlisty prostokąt. Każde dziecko mogło wybrać dowolne zwierzę w zależności od własnych upodobań. Obrazy zostały wydrukowane i wręczone uczestnikom. Liczba wybranych zdjęć nie jest ograniczona (każdy uczestnik może wybrać więcej niż jedno zdjęcie). Następnie, korzystając z dostępnych materiałów-narzędzi (taśm klejących o różnym stopniu przezroczystości, papieru i kalki oraz kolorowych flamastrów), dzieci modelowały i kolorowały swój typ (np. tropikalną rybę, tukana lub tygrysa). W międzyczasie, na papierowych płachtach (biały papier z roli) rozrzuconych na podłodze, każdy uczestnik mógł rysować i zaznaczać swoją obecność – swoje terytorium. Ograniczenie różnorodności materiałów do kilku podstawowych narzędzi pozwoliło uzyskać czytelne i spójne efekty.
Kolejnym zadaniem (ok. 11:00) było pogrupowanie i klasyfikacja powstałych modeli na zasadzie wolnych skojarzeń, sympatii itp. W tym czasie dzieci mogły opisywać efekty swojej pracy. Zamierzonym efektem było powstanie od kilku do kilkunastu grup modeli.
Po godzinie 12:00 grupa dzieci została oprowadzona po wystawie „Projektowanie”, poświęconej szeroko pojętemu zagadnieniu projektowania (wzornictwo przemysłowe, architektura, miasto). Dzieci mogły zostać w Muzeum do końca dnia – swobodnie partycypować w wydarzeniach.
2. Faza druga: warsztaty dla studentów architektury, „laboratorium” (12:00-19:00)
Do uczestnictwa w drugiej fazie projektu zaproszeni zostali studenci (ok. 15 osób) rozpoczynający drugi rok Wydziału Architektury na Politechnice Warszawskiej. Studenci zbierali się w czasie dyskusji z dziećmi. Przyglądali się, słuchali, oswajając przestrzeń i sytuację.
O godzinie 12:00 dostali pierwsze zadanie. Musieli podzielić się na grupy. Każda grupa odpowiadała za jeden z zestawów modeli. Pierwszy etap, część analityczna tzw. „laboratorium”, polegała na rozdzieleniu (wewnątrz każdej z grup) zastanych kompilacji na pojedyncze obiekty. Studenci „badali” modele: w zaaranżowanym obok małym studiu fotograficznym każdy pojedynczy model został sfotografowany, a pomógł w tym asystujący fotograf studyjny, profesjonalista. Aparat fotograficzny posłużyło jako narzędzie. Pojęcia kluczowe to: efekt przestrzenny, typologia, skala architektoniczna. Zastanym, wstępnie nacechowanym obiektom zostały wówczas nadane właściwości stricte architektoniczne. Powstały „budynki”. W międzyczasie multimedialny ekran był uzupełniany zdjęciami modeli zestawionymi w pary ze zdjęciami zwierząt. W przeciwieństwie do fazy pierwszej, opierającej się na zabawie, faza druga jest konkretna: studenci komunikowali się w grupach – dyskutowali, argumentowali i negocjowali podjęte decyzje. Po wstępnej analizie i rozpoznaniu modele wróciły do konfiguracji ustalonej w fazie pierwszej.
Około godziny 14:00 studenci dostali drugie zadanie. W obrębie wybranych przez siebie grup musieli ustalić charakter i własności każdego z modeli, a następnie połączyć je za pomocą cienkiego, elastycznego i przezroczystego kabla. Linearne elementy określą zależności pomiędzy poszczególnymi obiektami – tworzą sieć. Każda grupa tworzy własną kompozycję, która, sfotografowana, uzupełnia prezentację multimedialną. Kluczowe pojęcia to: fragment przestrzeni miejskiej, wielofunkcyjna struktura przestrzenna, przestrzeń publiczna.
Ostatnim zadaniem jest logiczne, systematyczne połączenie powstałych struktur w jedną całość („miasto”). Uczestnicy sytuują modele na specjalnie w tym celu przygotowanym stole – na jasnej, gęsto sperforowanej płycie ze sklejki (płaszczyzna - punkty - układ współrzędnych). Modele zostały zamocowane na cienkich stalowych drutach o różnej wysokości.
3. Faza trzecia: debata publiczna z udziałem ekspertów (19:00-21:00)
W fazie trzeciej odbyła się otwarta dyskusja panelowa. Wzięły w niej udział osoby doświadczone, zajmujące się strategiami rozwoju i organizacją, teorią komunikacji i nowych mediów, socjologią przestrzeni i miasta, animacją kultury, teorią i praktyką architektoniczną.
Prezentacja, która powstała w trakcie warsztatów, towarzyszyła debacie jako punkt odniesienia. Złożyły się na nią wyświetlane naprzemiennie na poszczególnych ekranach zestawy zdjęć zwierząt i wykonanych na ich podstawie modeli oraz pojawiające się na całości zdjęcia poszczególnych grup modeli-struktur.
Tematem dyskusji były implikacje praktyczne proponowanego modelu edukacyjnego oraz powiązane z nimi zagadnienia teoretyczne. Podstawowym celem projektu było stworzenie przestrzeni dla dyskusji o modelu stopniowego i wielopoziomowego organizowania wiedzy.
