Żołnierze niemieccy zdejmujący szlaban graniczny
Fot. Żołnierze niemieccy zdejmujący szlaban graniczny 1 września 1939

1 WRZEŚNIA – ROCZNICA WYBUCHU II WOJNY ŚWIATOWEJ

1 września 2017

Pierwszego września 1939 wybuchła druga wojna światowa. Konflikt, który wkrótce ogarnął całą Europę, a potem prawie cały świat (sięgnął nawet Pacyfiku), rozpoczął się w Polsce. W godzinach porannych tego dnia wojska państwa niemieckiego (czy też „Rzeszy Wielkoniemieckiej” po Anschlussie Austri) przekroczyły polskie granice – i to bez formalnego wypowiedzenia wojny.

Formalnie wojnę wypowiedziały Niemcom związane z Polską sojuszami obronnymi Francja i Wielka Brytania, ale pomimo sprzyjającej sytuacji (opustoszała granica zachodnia Niemiec) nie podjęły żadnych praktycznych działań. Ośmielony tą bezczynnością po 17 dniach do wojny włączył się sojusznik Niemiec – Związek Sowiecki, wkraczając na wschodnie tereny Rzeczypospolitej, a tym samym uderzając w plecy uginającej się pod naporem Blitzkriegu armii polskiej.

Polskie plany operacyjne zakładały, wobec zdecydowanej przewagi Niemców w sprzęcie i ludziach, działania defensywne do momentu włączenia się do wojny sojuszniczych armii francuskiej i brytyjskiej. Pomoc ta nie nadeszła. Wobec uderzenia sowieckiego Rząd RP oraz ocalałe formacje wojskowe wycofały się przez granicę polsko-rumuńską, by potem dotrzeć na Zachód i tam kontynuować prace władz państwowych RP na uchodźstwie oraz walkę z Niemcami na wielu frontach drugiej wojny światowej. Dla kraju zaczęła się trwająca wiele lat noc dwu okupacji.